Sabotagepolitiek

Het is u vergeven als u na het nieuws van afgelopen week denkt dat het verhogen van het Amerikaanse schuldplafond een ongekende politieke gebeurtenis is, waar de agenda’s in Washington al jaren van tevoren op worden afgestemd. Niets is minder waar.

Medium groene comm. sabotage

Het gebeurde de afgelopen decennia zo vaak, vooral onder George Bush jr., dat het een even gedachteloze routine was geworden ‘als het naar buiten laten van de kat’, om de woorden van een BBC-commentator te lenen. Enter de Tea Party. In het Huis van Afgevaardigden hoort zo'n veertien procent van de leden tot die beweging, in de Senaat is zij verwaarloosbaar. Evengoed heeft zij een dodelijke greep op de Republikeinse Partij. En deze extremisten, zo is nu duidelijk, laten hun land liever failliet gaan dan compromissen te sluiten over hun heilige idealen. Zo werd een politieke routineklus opgeblazen tot een crisis die de Amerikaanse welvaart en de wereldeconomie bedreigde. Obama kon niet anders dan capituleren.

Door dit ongekende staaltje afpersings- en sabotagepolitiek zijn de Amerikaanse en de Europese schuldencrisis opeens sterk op elkaar gaan lijken. Ook wij hebben onze extremisten, die hier en daar in de regering zitten of 'gedoogsteun’ geven en die hun eigen crises fabriceren. In mei dreigden de Ware Finnen noodhulp aan Portugal te torpederen, waarmee een miniem percentage Europeanen de hele Europese Unie in een acute crisis dreigde te brengen. Het belangrijke punt is niet dat deze crises zijn afgewend, maar dat ze willekeurig kunnen worden gecreëerd door extremistische partijen voor wie samenwerking met de democratische meerderheid een nederlaag is en die electoraal worden beloond voor sabotage.

Dit dwingt regeringen in Europa en de VS niet alleen tot voortdurend crisismanagement, het maakt ook dat een echte, structurele aanpak van de economische problemen steeds verder uit zicht raakt. De deals waarmee de afgelopen twee weken in Washington en Brussel acute schuldencrises werden afgewend, werden naar buiten gepresenteerd als historische gebeurtenissen waar toekomstige generaties… en blabla. In werkelijkheid waren beide een tijdelijk lapmiddel tot de volgende al dan niet met opzet gecreëerde crisis.

Europa en de VS hebben nieuwe economische groei nodig om uit de economische en schuldenproblemen te komen waar zij zich nu in bevinden en dat is waar regeringen aan beide zijden van de oceaan aan zouden moeten werken. In de huidige situatie worden er niet eens keuzes gemaakt. Er wordt wel gesnoeid, maar dat is geen structureel plan voor economische groei. Het is lastig om te zien waar economische groei vandaan moet komen als de VS hun overheidsuitgaven omlaag gooien en Europa met austerity measures smijt. Omdat deze manier van schulden aanpakken de economische vooruitzichten op lange termijn aantast, betitelde Nobelprijswinnaar Paul Krugman dit als een hedendaags equivalent van het middeleeuwse aderlaten bij een zieke. Misschien is dat nog te positief gedacht, want achter de aderlatingen zat in ieder geval een op (verkeerde) ideeën gebaseerd plan. Dat kan niet gezegd worden van het steeds met last second deals bestrijden van een acute crisis en dat dan presenteren als een groot politiek wapenfeit. Dat lijkt eerder op paniek.