Saboteur

Zouden ze bij de VVD werkelijk niets met Frankrijk op hebben? Kan het zo zijn dat de liberalen rond juni nooit trek krijgen in een glas Clos Vougeot op een Frans terrasje, met tussen de lippen een Gauloise blonde en in het hoofd een passende Gallische gedachte: vandaag doe ik niets?

Minister Zalm heeft wel eens verteld dat hij op weg naar zijn Portugese vakantiebestemming altijd door Frankrijk moet en dus altijd door Frankrijk r††st. Zijn afschuw voor de alpinodragers drukt hij uit met het gaspedaal. Pas bij de Spaanse grens durft hij, met een blaas die op springen staat en een rammeldende maag, het portier van zijn auto te ontgrendelen. Zijn collega Jorritsma doet niet voor hem onder en heeft ooit de elegante en originele stelling geponeerd dat ‘Frankrijk een mooi land is maar jammer dat er Fransen wonen’. Heeft die mevrouw als oplossing voor haar dilemma wel eens aan een neutronenbom gedacht? Die n-bom, zoals bekend, roeit het leven uit maar laat milieu en gebouwen ongeschonden. Dus geen Frans canaille meer maar wel de Clos Vougeot, de Gauloises, het terrasje en de camembert.
En nu is het de grote liberale roerganger zelf die zijn ergernis niet meer kan maskeren en de Fransen met hun Trichet mores wil leren.
Het gekke is dat in Frankrijk momenteel een soort 'Hollanderie’ heerst. Ze zijn daar echt dol op Nederland aan het worden. Ze hebben hun mond vol van het poldermodel, willen hun xtc-pilules laten testen la hollandaise, en pinken vol ontroering een traantje weg iedere keer dat Seedorf en Karembeu, bij een doelpunt van Real Madrid, hun innige vreugdedansje inzetten. Ze kijken zelfs naar de Nederlandse omroepen! Via de satellietschotel kunnen honderdduizenden Fransen de drie publieke zenders in een pakket met Canal+ ontvangen. Mijn tante Antoinette en mijn zus hebben al zo'n ding op het dak en hoewel ze geen woord Nederlands verstaan, vinden ze alles wat uit 'le modŠle du polder’ wordt uitgezonden prachtig.
Alleen op zondagavond als 'Het jaar van de opvolging’ begint, gaat het scherm op zwart. Mijn zus zei niet te snappen waarom ze in Nederland een dure serie in slow motion opnemen. Maar als Duisenberg in beeld komt, zijn ze allemaal in extase. 'Wordt die Hollandse lover onze nieuwe bankier?’ giechelen ze. 'Veel mooier dan Trichet. En wat een haardos!’
Het zal dus duidelijk zijn dat inzake francofobie de VVD, met Zalm voorop, wat gas dient terug te nemen. En toch kan ik op een belangrijk punt die partij niet helemaal ongelijk geven. Er huist inderdaad nog een Holland-hater in Parijs en toevallig bekleedt hij het hoogse ambt. Hij heeft als president het initiatief genomen Trichet naar voren te schuiven om de kandidatuur van de in zijn ogen bijna-mof Duisenberg te saboteren. Dat Bolkestein een motie heeft ingediend waarin stond dat Frankrijk de betrekkingen met Nederland in gevaar brengt als het de kandidatuur van Duisenberg blokkeert, is inderdaad, om in de taal van de VVD-leider te spreken, een doodnormale zaak. Wat volstrekt absurd en schokkend bij mij overkwam, was de snoeiharde reactie van Wim Kok, die voornamelijk door electorale overwegingen was ingegeven. Om te beginnen: het indienen van een motie in het parlement kan nooit 'beneden alle peil’ zijn. Wat werkelijk beneden de maat blijkt is de opvatting die de premier van dualisme en democratie heeft. Het tekent ook zijn groeiende autoritarisme en zijn drang tot alleenheerschappij, die zelfs een ondersteunende motie niet meer tolereert.
Het argument dat Bolkesteins motie de 'stille diplomatie’ van de regering en dus de kandidatuur van Duisenberg zou schaden, is werkelijk te gek voor woorden. Als er een olifant is die het porselein heeft vermorzeld, dan heet hij Wim Kok en niet Bolkestein. Dezelfde dag, voor de NCRV-radio, zei de premier dat hij in geval van een Franse blokkade een veto over een Franse kandidaat zou uitspreken. 'Dan laat ik me als Nederlander de kaas niet van het brood eten.’
De 'stille diplomatie’ van Kok kwam in Parijs als een oerknal over. De volgende dag besteedde de Franse publieke radiozender France Inter ruime aandacht aan het 'oplopende conflict tussen Nederland en Frankrijk’. Er werd met geen woord over de VVD-motie of over Bolkestein gerept. Fransen zijn niet dol op mosterd na de maaltijd. Alle aandacht ging naar de agressieve woorden van de Nederlandse premier en zijn boterham met kaas.
Vier dagen later dreigde de Franse premier Jospin op zijn beurt met een veto.
Wil de enige echte saboteur opstaan?