Satan is een paaldanser

Toen Igor Strawinsky in 1918 zijn melodrama Histoire du Soldat schreef, specificeerde hij al dat het werk was bedoeld ‘om voor te lezen, te spelen en te dansen’. Een luttele honderd jaar later is deze aansporing koren op de molen voor choreo­grafen Guy Weizman en Roni Haver, de creatieve geesten achter dansgezelschap Club Guy Roni. In hun doorgaans exuberante, eclectische voorstellingen doen zij immers niets liever dan dat.

Dat zij een actuele invalshoek zochten voor hun herneming van Strawinsky’s historische werk zal niemand verbazen. De thematiek van het origineel – waarin een frontsoldaat op verlof zijn kleine, alledaagse geluk bij de duivel verruilt voor eindeloze rijkdom – kwam ook op Weizman en Haver, of liever Guy Roni, niet meer zo spannend over: ‘Iedereen weet nu wel dat je je ziel niet moet verkopen.’ Zij gaven toneelschrijver en dichter Judith Herzberg daarom de opdracht voor hún L’Histoire du Soldat een monoloog te schrijven voor een soldaat die uit de oorlogshel huiswaarts keert en probeert zijn oude leven weer op te pakken onder de gewone mensen, onder de ‘ongewonden’. Dat hij daarbij hevig verlangt naar zijn vriendin (maar van angst verlamt zodra hij denkt aan een weerzien met haar), dat hij zijn woorden niet meer kan vinden en dat het idee van een bed met lakens of een schone wc hem even absurd lijkt als de gedachte dat hij ooit kind was, maakt deze versie een stuk aangrijpender dan het wat brave origineel. Wel bleven Guy Roni trouw aan de partituur van Strawinsky (de orkestversie uit 1920 wordt, enigszins vrij en voorzien van een elektrische gitaar, live uitgevoerd door ensemble Lunapark) en aan de originele rolbezetting voor verteller, soldaat, duivel en vrouw.

Op het stevige fundament van Herzbergs indringende tekst en de doorleefde inter­pretatie van vertelster Veerle van Overloop voeren de choreografen hun drie personages op, ieder voorzien van een eigen karakteristieke lichaamstaal. Zo is daar de gekwelde soldaat (met veel gevoel neergezet door Igor Podsiadly) die zich met korte, tegendraadse en schijnbaar onvrijwillige bewegingen aan zijn trauma’s probeert te ontworstelen. Hij ontmoet ‘een vrouw’ in de gedaante van een indrukwekkende Roni Haver die, gehuld in een gehavende Victoriaanse jurk met een meterslange sleep van zwart kant, dan weer als liefdevolle vriendin, dan weer als beangstigende, zombie-achtige hersenschim aan zijn geestesoog verschijnt. Het duet waarin zij zich vol compassie over de poedelnaakte en ontredderde soldaat ontfermt doet denken aan een barokke piëta en levert een mooi staaltje danstheater op.

En dan is daar nog de duivel, een rol op het lijf geschreven van de intrigerende en gevaarlijk aantrekkelijke Camilo Chapela. Door hem wordt deze L’Histoire du Soldat een échte Club Guy Roni-voorstelling. Wie anders zouden op het idee komen om Satan als enigmatische paaldanser ten tonele te voeren, daarmee het onmiskenbare beeld opwekkend van een broedende, destructieve plannen smedende kwelgeest die je eigenlijk wil vermijden, maar die tegelijkertijd onweerstaanbaar is?

Het zijn dit soort vondsten die, naast de sterke uitvoering waar de voorstellingen van Club Guy Roni bekend om staan, maken dat het stuk werkt. Want hoewel een stuk minder groots, maf of rock-’n-roll dan hun laatste successen Alpha Boys en Midnight Rising is het mooi om te zien dat Weizman en Haver ook raad weten met beladen thematiek en het werken vanuit een historische context.

L’Histoire du Soldat door Club Guy Roni. Gezien op zaterdag 19 januari in Stadsschouwburg Arnhem. Tournee t/m 20 maart. clubguyandroni.nl

DANS