Televisie

Satire voor de brugklas

TELEVISIE De nieuwste show

Marcel Marceau ging dood en wij zeiden, zoals vaker: ‘Leefde die dan nog?’ Alsof hij al lang dood had horen te zijn. Vreemd.

Ook vreemd was dat in necrologieën nergens Les enfants du paradis werd genoemd, Marcel Carné’s film uit 1945 waarin Marceau zowel acteur als mimespeler is. Nederlanders kennen hem daarvan en niet van de bühne. In het Journaal mocht Hakim Traïdia gedenken. Dat deed hij in liefdevolle woorden en in stukjes klassiek geworden Marceau-acts. In slowmotion vallend, steeds langzamer stuiterend, kwam hij uiteindelijk tot stilstand en veronderstelde dat Marceau zo gestorven moest zijn. Technisch knap, geestig en toch respectvol en het deed beseffen hoeveel dat bravige _Sesamstraat-_personage in zijn mars heeft.

Ik dacht hieraan door een aflevering van De nieuwste show van bnn en nps. ‘Satirisch actualiteitenprogramma’, gepresenteerd door duizendpoot Patrick Lodiers, staand tegenover Pauw en Witteman en mikkend op de jeugdige Nederland 3-kijker. Die Lodiers mag ik wel. Ernstig zieke jongeren volgen en voyeuristisch noch sentimenteel worden – ga er maar aan staan. De leden van het veelkleurig debatclubje van Couscous en cola temmen en tot hun recht laten komen – het is niet niks. De Donorshow met zijn dubbele bodem presenteren – vakwerk. Geen poeha die Patrick – natuurlijk, oprecht en intelligent. Helaas staat op zijn cv ook De Lama’s, waarvan ik beken dat ik er weinig van zag om de doodeenvoudige reden dat het me niet lukt langer dan een paar minuten te kijken naar wat op de 3voor12-site van de vpro ‘intimiderende platvloersheid’ wordt genoemd – beter kan ik het niet formuleren. Maar mooi (of dus) wel de Televizierring.

Toch, satire en actualiteiten zijn heel wat anders, net zoals de optredende artiesten anderen zijn, dus een kans gegeven. Het begon met korte berichten waaronder de dood van Marceau. Michael Jackson had zijn moonwalk van Marceau geleerd, zo deelde Lodiers mee, om aansluitend te roepen: ‘Michael, laat je alsjeblieft nog eens door Marceau inspireren en ga ook dood.’ Er werd gelachen door het publiek in het studiootje, wellicht omdat dit geestig werd gevonden; zeker ook omdat Lodiers nadrukkelijk liet merken dat dit een clou was. Eigenlijk had ik gegeten en gedronken, maar voor een oordeel is meer nodig. In Marceau’s programma’s werd niets gezegd, zei Lodiers: daarmee inspireerde hij Wouter Bos. Die was raak: satire voor de brugklas. Iemand op bezoek bij generaal Berlijn over Nederland in Afghanistan: ‘Het is net een boekenclub: je wordt lid, het kost je klauwen geld en je komt er nooit meer van af.’ Wat Berlijn zei deed er niet toe: de jongen had z’n ingestudeerde geestige vergelijking gemaakt. Andere jongen bij de Vereniging van Ziekenhuizen die het imago wil verbeteren. Meer personeel. ‘Ja’, zei hij, ‘mijn oom zegt: “Als die Polen onze aardbeien kunnen plukken, kunnen ze dat ook met onze aambeien.’”

Toegegeven, hier moest Lodiers nadrukkelijk om applaus vragen, maar toch. Ik hoor niet tot de doelgroep, maar staat jong per definitie gelijk aan smakeloos? Dan is ongein en smakeloosheid dus een centrale taak van de publieke omroep geworden. En gezien andere humorprogramma’s (Camping Pernis, de meeste stand-up comedians) zijn ze op de goede weg – Draadstaal niet te na gesproken.

Dan maar een tip: documentaire van Patrick Bisschops over jongeren in de oostelijke mijnstreek, werkloosheid en punk-hardcore-metal-muziek.

De nieuwste show, maandag t/m donderdag, 13.00 uur, Nederland 3

Tales from the Downside, in: Holland Doc, donderdag 18 oktober, 23.05 uur, Nederland 2