Rodrigo Amarante © Outermost Agency

Rodrigo Amarante was ongeveer zeven jaar toen zijn vader bepaalde dat hij een ‘man’ zou worden. Dat ging zo: zijn vader riep hem de tuin in, zette de tondeuse op standje één en schoor het hoofd van Rodrigo kaal. ‘Echte mannen’ geven namelijk geen zak om hun uiterlijk. Dat zijn stoere stoïcijnen die met het afscheren van hun haar tevens elke vorm van sentimentaliteit daaromtrent – schaamte, verdriet – van zich hebben afgeschud. Maar het kon de zevenjarige Rodrigo wél iets schelen. Hij schaamde zich voor zijn nieuwe coupe. Hij schaamde zich vooral dat hij zich schaamde, dat was iets voor meisjes. Zie hier: het patriarchaat rekruteert zijn soldaten al vroeg.

In interviews vertelt Amarante dat de titel van zijn tweede soloalbum Drama een verwijzing is naar deze verloren sentimentaliteit. Een verwijzing naar de emoties die mannen achter slot en grendel dienen te houden. Maar verwacht geen ernstig pleidooi van ‘de gevoelige man achter het masker’ of een diepgravende analyse van het eigen id, ego en superego. Amarante snapt dat ‘het masker afzetten’ in de realiteit niets meer is dan ‘een ander masker opzetten’. De melancholische strijkers en de lachband waarmee de plaat begint, verklappen dat hij besloten heeft zich volledig aan het theater over te geven, en dat het muzikale rollenspel dat volgt dus met een korrel zout moet worden genomen.

Dat rollenspel bestaat uit een collectie van muzikale telenovela-scènes, waarin Aramante – singer, songwriter, componist en multi-instrumentalist – zijn sentimentaliteit drapeert in geraffineerde samba, lijzige bossanova met gedempte blazers, cinematische strijkersorkesten en onvoorspelbare Afrikaanse polyritmes. Zeemzoete nasale vocalen verschaffen (zowel in het Portugees als het Engels) tekst en uitleg bij de zwoele romantiek, klamme weemoed en existentiële verveling die zijn composities vertegenwoordigen.

Voeg ‘gemis’ en ‘afstand’ toe aan dat rijtje en je komt in de buurt van dat haast onvertaalbare Portugese begrip saudade, een gevoel waar Brazilianen zo van vervuld zijn dat ze er een nationale feestdag, dia da saudade, aan wijden. Saudade is een specifiek soort gemis waar je op een haast romantische manier vervuld van kunt raken. Uit welk emotioneel register Rodrigo Amarante ook put, saudade blijft een constante ondertoon in zijn werk. Zijn stem is ervan doordrenkt. Zelfs zijn grootste wapenfeit Tuyo, de theme song die hij schreef voor de populaire misdaadserie Narcos, zit er vol van.

Dertien jaar geleden verliet hij Rio de Janeiro voor Los Angeles. In Brazilië had hij in de succesvolle alt-rockband Los Hermanos en het samba-ensemble Orquestra Imperial gespeeld. In Los Angeles was hij niemand, dus kon hij een ander masker opzetten. Ooit wil hij terug, vertelt hij in interviews. Maar het land dat hij verliet is veranderd. Onder de theatrale jovialiteit en opgevoerde sentimentaliteit op Drama schuilt warme weemoed. Weemoed naar zijn geliefde geboorteland. Een land dat onder het huidige regime wordt gegijzeld door de ‘echte mannen’ waar hij zich zo tegen verzet.

Rodrigo Amarante – Drama (Polyvinyl Records)