De Groene Live #26: Strijd om de ziel van Amerika. Kijk vanavond om 20.30 naar de live-uitzending. Meer informatie

Film: ‘La vérité’

Schaduwverhaal

Catherine Deneuve als Fabienne in La vérité © Laurent Champoussin

In La vérité, de eerste Franse film van de Japanse filmmaker Hirokazu Kore-eda (Shoplifters), zien we vedette Catherine Deneuve in de rol van vedette Fabienne. Deze actrice op leeftijd, die net haar memoires heeft opgetekend, is een klassieke diva: narcistisch, emotioneel afstandelijk en achteloos bitchy. Een vrouw die je vernietigt met een oogopslag. Haar dochter Lumir (Juliette Binoche), die voor het eerst in jaren haar moeder komt opzoeken in Parijs, samen met haar dochter en Amerikaanse echtgenoot Hank (Ethan Hawke), neigt ook naar een cliché. Ze is het vanzelfsprekende product van een moeder als Fabienne: gefrustreerd, wantrouwig, cynisch. Ook zij werkt in de filmindustrie, maar als scenarioschrijver zoekt ze, in tegenstelling tot haar moeder, de spotlights niet op. Tot slot zijn ook de drie opgevoerde echtgenoten – Hank, Fabienne’s ex en haar huidige man – stereotypen. Lieve sukkels zijn het; trouw en enthousiast, maar vele malen minder interessant dan de vrouwen in hun leven.

Deze personages worden door Kore-eda ingezet als pionnen in een verhaal dat niet over plot of psychologie gaat, maar over thema’s als perspectief, rollenspelen, spiegelingen en patronen. La vérité zit vol met schaduwverhalen en schaduwpersonages die met de realiteit meelopen. Zo is er Fabienne’s boek, De waarheid, dat volgens Lumir vol leugens staat. En er is de film die Fabienne aan het opnemen is, een filosofisch sciencefictionverhaal dat net als La vérité om een moeder-dochterrelatie draait. Een derde schaduwverhaal wordt opgevoerd door middel van Sarah, een overleden vriendin van Fabienne die niet alleen de betere actrice van de twee was, maar ook een betere moeder voor Lumir, en die daarmee het leven symboliseert dat Fabienne óók had kunnen leiden; de vrouw die zij óók had kunnen zijn. Tot slot duikt er ook nog een dubbelganger van Sarah op: Manon, de veelbelovende tegenspeelster van Fabienne die steeds maar weer met Sarah wordt vergeleken.

Kore-eda’s spel met stereotypen en een geabstraheerde, kunstmatige versie van de realiteit, wordt doorgezet in de vorm. La vérité manifesteert zich als het cliché van een hedendaagse Franse film: zonnig, romantisch, lichtvoetig, vol mooie sets en eindeloos gebabbel. Pas gaandeweg proef je daarin een subtiel soort ironie. Een mierzoete scène waarin de personages spontaan op straat beginnen te dansen, wordt zo abrupt afgekapt dat je je afvraagt of het moment werkelijk heeft plaatsgevonden, zoals je ook het einde van de film op verschillende manieren kunt interpreteren. De waarheid, stelt La vérité, is relatief: we spelen allemaal rollen en we voeren allemaal toneelstukjes op. Vervolgens vraagt de film: is dat erg? Moeten we de werkelijkheid altijd onder ogen zien? La vérité geeft een eenduidig antwoord: er is geen verschil tussen echt en gespeeld, want ook het spel maakt deel uit van de werkelijkheid. Het zijn interessante kwesties die Kore-eda op deze manier oproept, in een film die warm is, en aangenaam, maar ook wat afstandelijk. Dat ligt mooi in lijn met Fabienne, die precies diezelfde eigenschappen heeft, en toch had ik graag net iets meer geproefd van de ontroering die óók in de film zit, net onder de oppervlakte.


Nu te zien