Opheffer

Schaf vrijheid van godsdienst af

Toevallig was ik aanwezig bij het filmpje dat Theo van Gogh maakte naar een scenario van Ayaan Hirsi Ali. Ayaan verzekerde mij dat de koranteksten die zij had laten kalligraferen op een naakt vrouwen lichaam redelijk schokkend zouden zijn in de moslimwereld.

Ik vroeg mij af of er een tijd was geweest waarin het schrijven van bijbelteksten op een naakt vrouwenlichaam voor ons schokkend was? Ik geloof het niet. Nu zou ik ook niet weten welke bijbeltekst dat zou moeten zijn geweest. Ik weet wel dat gevangenen vaak het «Onze Vader» en een beeltenis van Christus aan het kruis op hun rug lieten tatoeëren, opdat ze bij het martelen daar niet geslagen zouden worden. Immers, ze zouden de martelaar kunnen toesissen: «Durf jij Christus te geselen?»

Het vreemde is dat ik tegenwoordig vermoed dat de discussie over de vrijheid van meningsuiting inmiddels wel gevoerd is. Iedereen schijnt daar goed van doordrongen te zijn – met name fanatieke moslims die ik wel eens op de televisie zie, en onmiddellijk gebruik zie maken van de paradox waar je bij volledige vrijheid van meningsuiting in terecht kunt komen. Zich beroepend op de vrijheid van meningsuiting beweren ze dat de democratie afgeschaft moet worden, dat iedereen aan de sharia moet – waarmee je dus in feite ook de vrijheid van meningsuiting afschaft, zodat eventuele latere vijanden van deze fanatieke moslims onmiddellijk de mond gesnoerd kunnen worden.

Als dat de prijs is voor onze vrijheid van meningsuiting: vooruit dan maar.

Iets anders is onze vrijheid van godsdienst. Gek genoeg wordt dat maar geen onderwerp van debat, terwijl er veel voor te zeggen zou zijn om die vrijheid van godsdienst af te schaffen.

  1. Die vrijheid van godsdienst beperkt namelijk de vrijheid van meningsuiting.

En 2. Die vrijheid van godsdienst is in feite overbodig als je al het recht hebt op vrijheid van meningsuiting en het recht op vereniging.

Ik heb altijd de behoefte om het even uit te leggen. Diezelfde imam die ik laatst op de tv zag en die onze democratie meteen wilde vernietigen, vertelde en passant wat voor ondieren en onmensen homo’s waren. Mochten wat hem betreft ook vernietigd worden. Waarom precies wordt nooit duidelijk. Dat homo’s varkens zijn wil ik best aannemen, al zien ze er volgens mij meer uit als pitbulls of poedels, maar waarom ze dan vernietigd moeten worden blijft een raadsel. Als we gewoon vrijheid van meningsuiting hadden, dan zou zo’n uitspraak hoogst dubieus zijn. Want uiteindelijk wordt die vrijheid van meningsuiting beperkt door de wet. Je mag binnen die wet niet aanzetten tot crimineel gedrag. Die beperking is er, juist om uitwassen te voorkomen. Wat die imam nu doet, is aldus redeneren: «Mijn geloof vindt dat homo’s vernietigd mogen worden, ik mag mijn geloof hier in vrijheid belijden, dus mag ik belijden dat homo’s vernietigd mogen worden.» Hij mag dus tegen onze vrijheid van meningsuiting ingaan en die zelfs misbruiken door zich te beroepen op een recht dat hij hoger acht, namelijk: de vrijheid van godsdienst. Nu is die wet (ad 2) overbodig, want: als we het recht op vrijheid van meningsuiting hebben, en we hebben het recht op vereniging, dan mag elk geloof gewoon beleden worden, mits men zich houdt aan onze wet, die immers voor iedereen geldt.

Het zou dus verstandig zijn om de vrijheid van godsdienst af te schaffen, want hij kan (en zal) misbruikt worden om de vrijheid van meningsuiting te belemmeren. Immers: je hoeft je bij de vrijheid van godsdienst niet te houden aan het wetboek indien je je kunt beroepen op een ander, voor jou Heilig Geschrift.

Mijn Heilig Boek is Mijn Strijd. Mijn godsdienst Het Fascisme – dan zou je nog leuke discussies krijgen in de rechtszaal als een bepaalde oorlogsmisdadiger zich zou beroepen op de vrijheid van godsdienst. Iedereen ziet meteen dat dat flauwekul is, maar waarom de fundamentalistische islam nu hetzelfde mag beweren, maar beschermd wordt door de vrijheid van godsdienst is mij een raadsel.

Destijds aan de Sorbonne – in de jaren twintig – werd het pan-Arabische nationalisme ontwikkeld. Men zag de voordelen van een marxistisch-leninistische structuur, en het Duitse nationaal-socialisme kon zo overgezet worden op de Arabische staten. De Baath-partij is hier een mooi voorbeeld van. Met behoud van de islam. Saddam Hoessein is het gevolg. Die altijd zei: «Ik voer een godsdienststrijd.» Een oproep tot jihad. Dus zo gek is het niet dat bepaalde politieke theorieën gezien worden als een geloof.

Ayaan Hirsi Ali vreest dat de moslims haar film verkeerd zullen begrijpen (of juist heel goed zullen begrijpen) en haar weer ernstig zullen bedreigen. Laten we hopen dat dit niet het geval zal zijn. Maar als dit het geval is, dan pleit dit weer voor een afschaffing van die vrijheid van godsdienst.

Zelf is Ayaan hier niet voor. Zij wil niet aan die vrijheid van godsdienst turnen. En ik denk dat, omdat die vrijheid van godsdienst nooit in relatie met de vrijheid van meningsuiting is gezien, men die discussie ontwijkt. Iets verbieden wordt gezien als een beperking van de vrijheid. Maar in dit geval beperkt die vrijheid van godsdienst juist de vrijheid van meningsuiting. In feite wordt de vrijheid van meningsuiting een wassen neus als alles wat eventueel de wet overschrijdt verkleed kan worden in het mom van vrijheid van godsdienst. «Dood aan de homo’s!» – vrijheid van godsdienst, rechter. «Dood aan de joden» – vrijheid van godsdienst, rechter.

Wedden dat Saddam voortdurend de islam zal aanroepen?

Het aardige is nu de vraag: is het begrip «democratie» ook geen geloof? Jawel, maar het aardige van dat geloof is dat het ingebouwd heeft dat het zichzelf steeds ververst en ter discussie stelt – dat doet verder geen enkel geloof, en daarom zou je zelfs kunnen zeggen dat er niet zoiets bestaat als een geloof dat «democratie» zou heten. Fundamentalistische democraten, wat zouden dat zijn? Ik hoop dat ik er één ben.