Opheffer

schandelijk, schadelijk

«Onze Ayaan», zei Van Aartsen toen hij goede sier met haar kon maken. De nadruk op het bezittelijk voornaamwoord.

Wiegel heeft zich nu tegen Ayaan verzet, gebleken is dat de achterban van de VVD Ayaan liever kwijt dan rijk is, en dus merk je allerwegen dat Ayaan weer onder druk komt te staan. Het is een van de weinige keren dat de VVD niet zo taalt naar bezit.

Was Ayaan, toen zij nog goed kon functioneren, een slecht kamerlid? Nee, juist een heel goed. Gingen haar standpunten te ver, wat betreft haar portefeuille? Ach, haar werkzaamheden haalden, tot haar eigen verdriet, niet eens de krant. Het enige wat Ayaan heeft gedaan waarover men zich opwindt, is haar voortdurende gehamer op het gevaar van de islam. Doet zij dat ongenuanceerd? Ik dacht het niet; op een naakt lichaam heeft zij koranteksten laten zetten om te laten zien hoe dat heilige boek vrouwenmishandeling sanctioneert. Ze heeft in haar scenario – onlangs uitgegeven, nergens besproken – niet zitten schelden, niet zitten tieren, ze zat niet te drammen, ze heeft niet gelogen, niet opgeroepen tot geweld, niet opgeroepen tot revolutie, ze heeft laten zien, getoond, naast elkaar gezet – dat is alles.

Minister Brinkhorst van D66 noemde het «een rotje in een kruitfabriek».

Hans Wiegel van de VVD noemde het verkeerd en onverstandig.

Minister Donner wilde zelfs de wet veranderen. Bijna alle politici – ook die van PvdA, GroenLinks en SP, spraken af en toe of ze jonge ratten aan het eten waren; nee, harde maatregelen zijn niet verstandig, laten we dat nu niet aan de orde stellen, het is een groot probleem voor mij geweest om te beslissen, maar… et cetera et cetera. Het grote verraad deed zijn intrede, niets doen werd omschreven als verstandige politiek en de problemen waar ons land mee zit werden opgelost met een… armbandje.

Schaamteloos, schandelijk, schadelijk.

Onze samenleving heeft nooit overweg gekund met religie. Of ik zeg het verkeerd: Nederland heeft nooit overweg gekund met mensen die geen religie hebben. Na de religieuze slachtpartij op Theo – de eerste in Europa (geen Nederlandse politicus die dat durft te zeggen, liever is het hun de dader als zijnde «gestoord» te bestempelen, terwijl uit alle politierapporten blijkt dat hij heel goed bij zinnen is en was) – heeft men alles gedaan om juist de islam vrij spel te geven. De discussie ging over hoe we met de islam moeten omgaan, dat er een verlichte islam is, dat niet alle islamieten islamieten zijn; we moesten «ruimte» geven voor debat, openingen maken, beheersing betrachten – allemaal mooi, maar een discussie over de islam werd gemeden. Van Aartsen afgelopen maandag: «Wij zijn geen anti-moslimpartij.» Alsof het heel schandalig zou zijn als je dat wél was!

Ondertussen kwam ook in het nieuws dat het moslimfundamentalisme aan het groeien is, dat de kloof tussen allochtonen en autochtonen groter wordt – maar Balkenende zag, terwijl hij niets had gedaan en overal te laat kwam, toch «lichtpuntjes» na de slachtpartij op Van Gogh (door hem voortdurend «de dood van Van Gogh» genoemd); mensen gingen met elkaar praten, zei hij, of iets dergelijks. Het is een uitspraak waarmee hij het feit dat hij niets heeft ondernomen, en letterlijk geen politiek heeft bedreven, wil vergoelijken; hij probeert zodoende aan te tonen met een vals, oncontroleerbaar argument – lichtpuntjes! – dat zijn beleid de problemen in dit land oplost. Het heeft iets schofterigs, als het niet zo doorzichtig kinderachtig was. Het omgekeerde is eerder het geval: het politieke beleid van Balkenende en zijn kabinet zorgt ervoor dat onversneden racisme en fundamentalisme de kans krijgen om welig te tieren.

En Ayaan?

Ayaan moet terug naar de Kamer om het kabinet te controleren, want daarvoor heb ik haar gekozen. Zij moet bewijzen dat democratie geen wassen neus is, en zal daar nog een hele toer aan hebben.

Bijna iedere krant heeft wel iemand aan het woord gelaten die Ayaan zelf van fundamentalisme beschuldigt. Haar wordt fanatisme verweten – alsof ze constant op de barricaden te zien was; wie haar toespraken en uitspraken vergelijkt met bijvoorbeeld die van Jan Marijnissen zal toch echt tot de conclusie moeten komen dat Marijnissen veel fanatieker is, zij het op een ander gebied.

Wanneer Ayaan aankondigt een boek te schrijven over de Verlichting voor moslims, dan wordt haar dat afgeraden, terwijl het boek nog moet verschijnen en niemand de inhoud kent.

Ayaan is een probleem, zeker, maar sommige problemen zijn noodzakelijk omdat ze aantonen waar de samenleving lekkages vertoont. En dat is precies wat Ayaan is: een noodzakelijk probleem, en niemand die daar goed raad mee weet.

Het vreemde is: Geert Wilders is ongetwijfeld een vreemde rechtse eend – hoewel ik dat eigenlijk ook vind meevallen – maar hij is de enige die helemaal achter Ayaan staat. De anderen staan er wel achter, maar… Dat onpasselijk makende maar; het goedkoopste panacee tegen gebrek aan moed.

Het eigenaardige is ook dat degenen die het hardst over onze samenleving vallen van origine allochtonen zijn: Afshan Elian, Ayaan… Wilders (Indische ouders). Ze willen de vrijheden die ze hier hebben gezien niet opgeven en ze willen ons waarschuwen. Maar in plaats van de waarschuwing ter harte te nemen – wat wijst op een ethisch probleem – maken wij er een esthetisch probleem van: moet dat nu echt op deze manier? Het is een proces dat je steeds ziet. Waar de ethiek op een of andere manier in het geding is, wordt het al heel snel esthetiek – alsof die twee met elkaar te vergelijken zijn. Wat Theo zei… dat was wel hard. Die film die Ayaan en Theo maakten… moest dat nou wel zo? De islam kritisch benaderen… is het daar nu wel het juiste moment voor?

Ja! Het is juist nu het goede moment om kritiek te uiten op alles wat indruist tegen de logica en de menselijkheid.