Schiphol gaat grenzen verleggen

Een week voordat de nota over de toekomst van Schiphol in het kabinet vastgesteld zou worden, komt minister De Boer van Milieubeheer erachter dat er in de nota niks staat over het milieu. Hier heeft iemand ongelooflijk zitten slapen.

Vorig jaar besloot het kabinet dat er een nut- en noodzaakdiscussie moest komen over uitbreiding van Schiphol en een eventuele tweede nationale luchthaven. Op basis van een perspectievennota die de dilemma’s schetst voor milieu en economie. Ambtenaren van vier ministeries - Verkeer en Waterstaat, Milieubeheer, Economische Zaken en Financiën - hebben de afgelopen maanden aan de nota gewerkt en het epistel dat er nu ligt concludeert dat er aan uitbreiding van Schiphol niet valt te ontkomen. Nauwelijks iets over het milieu, niks over de financiële haken en ogen en niks over alternatieven. Nu roept De Boer heel stoer dat het werk over moet, maar dat had ze weken eerder moeten doen: haar eigen ambtenaren zaten erbij.
Naar verluidt heeft ook premier Kok de conceptnota afgekeurd. Dat kan nauwelijks als een steun voor De Boer worden beschouwd, maar veel meer als een diskwalificatie. De ambtenaren van Vrom zaten in dat clubje om het milieubelang te verwoorden; dat hebben ze niet gedaan, en dat De Boer dat heeft laten gebeuren, moet Kok zeer nijdig hebben gemaakt. Kok is voor uitbreiding van Schiphol, middels een dependance in de Noordzee of in de Markerwaard, maar hij wil de koninklijke weg bewandelen: eerst inspraak. Een vooringenomen nota is koren op de molen van milieugroepen die nu al roepen dat het besluit over uitbreiding al vast staat.
De Boer wil een of twee weken uitstel om de nota bij te schaven. Dat vergroot niet bepaald het vertrouwen. In een of twee weken milieu-effecten en alternatieven bij elkaar vegen, kan niet veel meer opleveren dan broddelwerk.
Ondertussen worstelt Schiphol met een door de Tweede Kamer bij de beslissing over een vijfde baan opgelegd geluidsplafond. Door de snelle groei moet de luchthaven op korte termijn maatregelen nemen. Schiphol denkt hardop na over het schrappen in de vluchten naar Londen, Parijs en andere Europese steden. Die reizigers kunnen wel met de HST, vindt Schiphol, die daarmee opeens op één lijn zit met de milieubeweging. Als het Schiphol ernst is, zal blijken dat de zogenaamde autonome groei van het vliegverkeer helemaal niet zo autonoom is.
Maar is het Schiphol wel ernst? Is de luchthaven niet bezig verzet te mobiliseren tegen het door de politiek opgelegde geluidsplafond? De luchtvaartmaatschappijen, KLM voorop, protesteren heftig tegen het schrappen van lijnen. De financieel slecht draaiende KLM zegt juist uitbreiding van lijnen nodig te hebben. Het is de vraag of de politieke knieën sterk genoeg zullen zijn als Royal Dutch KLM, onze nationale trots, aan de bel gaat hangen. Een gedoogvergunning ligt in het verschiet, eerst in afwachting van de vijfde baan, vervolgens in afwachting van de dependance in de Noordzee. Te wilde gedachte? Directeur Smits van Schiphol zei het al in zijn toespraak bij het tachtigjarige bestaan van de luchthaven: ‘Schiphol moet grenzen verleggen.’