Schipholramp

‘Er ging een schok door me heen toen ik het hoorde’, zei minister Maij maandagavond na het neerstorten van het vliegtuig bij Schiphol. En ze meende het. Twee vliegtuigongelukken in anderhalf jaar doet het ‘maatschappelijk draagvlak’ voor de uitbreidingsplannen van Schiphol niet bepaald toenemen. De woordvoerder van Schiphol wist dan ook al een uur na het ongeluk op het journaal te melden dat het hier niet om neerstorten ging, maar om ‘van de baan schuiven bij het landen’.

Na de Bijlmerramp garandeerde het kabinet dat het veiligheidsrisico voor omwonenden ook met de geplande verdubbeling van het aantal vluchten niet mocht toenemen. Een onmogelijkheid. Uit de Integrale milieu-effectrapportage die het kabinet vorig jaar liet opstellen, bleek dat door de uitbreiding van Schiphol de kans op een herhaling van de Bijlmerramp anderhalf tot twee maal zo groot wordt. Toch besloot het kabinet afgelopen december tot uitbreiding. De veiligheidscijfers waren immers gebaseerd op een vrij nieuwe, nog experimentele methode, aldus het kabinet. De ontwerper van de methode wordt inmiddels in de hele wereld uitgenodigd omdat zijn methode zo betrouwbaar is. Statistieken zijn hier overigens van beperkt belang. Omwonenden van Schiphol zijn sinds de Bijlmerramp bang, en sinds maandag doodsbenauwd. En weinig is zo funest voor levensgeluk als permanente angst.
Moet Schiphol dan worden verplaatst naar de Flevopolder of de Maasvlakte, zoals de komende weken weer veelvuldig zal worden bepleit? Misschien, maar ook daar zal de luchthaven eerder kleiner dan groter moeten worden dan ze nu is. Want behalve het leefmilieu is er ook nog zoiets als het grote milieu. Ook een Schiphol in de Flevopolder zal, met de voorgenomen groei van het vliegverkeer, in 2010 verantwoordelijk zijn voor zo'n vijftig procent van de Nederlandse uitstoot van NOx (dode bossen) en vijftien procent van de CO2 (broeikaseffect). Daarmee is de luchthaven de grootste vervuiler van het land. Ook het verleggen van de landingsbanen, zoals de Stichting Natuur en Milieu bepleit, biedt slechts enig soelaas voor de veiligheid en de geluidshinder, maar niet voor het milieu.
Volgens de voorstanders van uitbreiding gaat het om niet minder dan een keuze tussen hemel en hel. ‘Als we Schiphol laten zakken’, zo waarschuwde Maij-Weggen, 'krijg je in de omgeving van Amsterdam situaties zoals in de DDR na de aansluiting bij West-Duitsland. Een werkloosheid die oploopt tot dertig-veertig procent en volledige sociale ontwrichting.’ Dat het hier gaat om een keus tussen economie en (leef)milieu is zeer de vraag. Onlangs berekenden twee economen dat de investering van dertig miljard die de overheid in Schiphol wil stoppen, niet eens rendabel is. En dat teruggave van die dertig miljard aan burgers en bedrijfsleven in de vorm van belastingverlaging net zo veel arbeidsplaatsen oplevert. Terecht merkt de milieubeweging op dat voor dertig miljard op heel wat milieuvriendelijker wijze ook de beloofde dertigduizend banen te scheppen zijn. Het is maar welke kant je op wilt.