Scholieren keren Erdogan de rug toe

Istanbul – Een muur van zwarte afstudeertoga’s en -hoeden. De ruggen naar het publiek en vooral naar de verbijsterde directeur van het Istanbul Erkek Lyceum.

Op het moment dat directeur Hikmet Konar twee weken geleden begon aan zijn speech tijdens de afstudeerceremonie draaiden alle scholieren zich massaal om. De aanwezige familieleden begrepen dit protest en applaudisseerden luid.

Door een wetswijziging kan het ministerie van Onderwijs in Turkije sinds een jaar directe controle uitoefenen op middelbare scholen. Sommige directeuren en leraren werden vervangen door kandidaten die op de lijn van de regerende AK-partij zaten. De scholieren protesteerden dan ook tegen de onlangs benoemde directeur. Het lijkt de start van een beweging. Inmiddels hebben scholieren op ruim zeventig middelbare scholen een manifest uitgebracht. Ze waarschuwen dat de akp hun generatie ‘tot robots wil opvoeden’. ‘Onze nieuwe directeur stond op de stemlijst voor de akp tijdens de landelijke verkiezingen’, vertelt Hazar (16), die op de beroepsgerichte school zit. ‘Hij heeft onmiddellijk onze culturele evenementen afgelast en de verplichte religieuze activiteiten opgeschroefd.’

President Erdogan durft er niet op te vertrouwen dat de zomervakantie de scholierenbeweging in de kiem zal smoren. In een reactie stelde hij dat ‘terroristen’ de scholen hebben overgenomen en hij kondigde harde maatregelen aan. In het parlement circuleert nu een voorstel dat het publiceren van protestmateriaal of het organiseren van evenementen zonder toestemming op onderwijsinstellingen verbiedt. Scholieren zouden bij overtreding uit het onderwijs gezet kunnen worden of ze zouden geen diploma krijgen – in het prestatiegerichte Turkije ondenkbaar. Bezorgde ouders zetten hun kinderen daarom onder druk om niet mee te doen aan het protest.

‘De overheid doet alles om te voorkomen dat deze beweging groter wordt’, zegt de schrijfster van het manifest op de Besiktas Anadolu-school. ‘We zullen er echter alles aan doen om bij elkaar te komen en het protest voort te zetten.’

Zo willen scholieren van 365 scholen deze zomer een verklaring uitbrengen. De organisatoren benadrukken de diversiteit van de ondertekenaars, waartoe seculiere nationalisten, linkse activisten, maar ook drie imamscholen behoren. De laatste zin zal komen van de in heel Turkije geroemde dichter Nazim Hikmet: ‘Wat een volmaakte vrienden zijn wij: zonder letters en een alfabet kunnen wij elkaar begrijpen.’