Schoolboeken in de rivier

Johannesburg – In Zuid-Afrika doen zich met enige regelmaat incidenten voor die indicatief zijn voor de toestand der natie.

Dat gebeurde enkele maanden geleden, toen een kunstwerk met een naakte president Jacob Zuma de raciale gevoeligheden in Zuid-Afrika uitlichtte. Nu legt het al maanden voortslepende ‘Limpopo handboeken-debacle’ een diepe crisis in het onderwijs en de politiek bloot.

Limpopo is een noordelijke provincie met een bankroet onderwijsdepartement dat al jarenlang wordt geplaagd door corruptie en politieke strubbelingen. Het ‘handboek-debacle’ komt erop neer dat talloze scholen in Limpopo de lesboeken te laat of helemaal niet hebben gekregen. Vele duizenden scholieren zijn daardoor gedupeerd. Ze konden zich niet op hun examens voorbereiden en kunnen zich hoogstwaarschijnlijk aansluiten bij het snelgroeiende leger jeugdwerklozen.

Sinds het schandaal bekend werd, verschijnen dagelijks verhalen in de media over boeken die in de rivier zijn gedumpt of over opslag­ruimten vol boeken die daar liggen te verstoffen. Tevens blijkt dat Limpopo niet de enige ­provincie is met die problemen. Ook in de Oost-Kaap- en de West-Kaap-provincies heeft zich iets ­dergelijks voltrokken, zij het op kleinere schaal.

Waar ging het mis? Er was een contract met een leverancier, toen ging het onderwijs­departement failliet, daarna vond de bestelling veel te laat plaats en toen liep de distributie spaak. Drie woorden duiken steeds weer op: corruptie, inefficiëntie en incompetentie. En niemand neemt de verantwoordelijkheid op zich. President Zuma hield zich, zoals gebruikelijk, kundig op de vlakte. En haalde er de in 1966 vermoorde premier Hendrik ‘architect van apartheid’ Verwoerd weer eens bij om aan te geven waar de verrotting van het onderwijs begon.

Natuurlijk, schreef Business Day in een striemend commentaar, apartheid was een vilein systeem. Maar hoe moeilijk is het om ervoor te zorgen dat een leergierig kind in Limpopo op tijd zijn schoolboeken krijgt? Het extra trieste is dat het hier vooral om kinderen uit arme zwarte gezinnen gaat, de achterban van het regerende anc. Als iets dergelijks in het rijke Sandton was gebeurd, zouden ziedende ouders de overheid meteen voor de rechtbank hebben gesleept. Vorige week bleek dat een school voor blinden in Limpopo eindelijk boeken had gekregen. Het bleken boeken voor kinderen die konden lezen, in plaats van boeken in braille.