Kunst: Annesas Appel

Schotse ruiten

Annesas Appel, View on the worldmap © Annesas Appel

De grens van Bangladesh lijkt precies op een steenbok, klaar voor een sprong, die van de Dominicaanse Republiek op een oude man met een kin als een centenbak. Canada heeft iets weg van een gevleugelde draak, Italië van een haas op haar achterpoten. We hadden het allemaal nooit geweten, had kunstenaar Annesas Appel de wereldkaart niet grondig onder de loep genomen. Jarenlang boog ze zich over de vormen en grenzen waarmee wij al eeuwenlang de driedimensionale wereld op papier trachten weer te geven. Ze stuitte niet alleen op eigenaardigheden en inconsequenties, maar ontwikkelde eigen systemen om met hetzelfde materiaal als bron te zoeken naar andere patronen. Ze herschikte landen naar vorm en naar alfabet. Ze zoomde in op grenzen, weekte ze los van hun land en legde ze over elkaar heen. Ze sneed vormen in plakjes. Ze kende kleuren toe aan letters en deelde tijdzones in naar de kleuren van de regenboog. Een heel nieuwe wereld openbaarde zich.

In het oeuvre van Appel (1978), dat bestaat uit tientallen kunstenaarsboeken, werk op papier en textiel, ontmoet de wiskunde de poëzie. Ze studeerde mode aan de Gerrit Rietveld Academie maar studeerde af met een werk dat veel liet zien, behalve die mode. Mapping a wardrobe bracht onder meer de plekken in kaart waar een label het lichaam raakt en waar de openingen in een kledingstuk zich bevinden. Dat zoeken naar nieuwe openingen in bekende vormen is typerend. Appel is geïnteresseerd in de projecties van kennis die de mens op systemen heeft losgelaten, zoals een wereldkaart, een printplaat, een compositie of een alfabet. Zo maakte ze een doorwrochte analyse van het alfabet waarbij ze de letters op kwaliteiten beoordeelde waar geen mens ooit bij stil staat. Toen ze hoorde dat Schotse ruiten kennis over specifieke clans in zich meedragen, begon ze met het aanleggen van een eigen systeem van Schotse ruiten.

Appels wereld is er een van lijnen en cijfers, waarbij niets aan het toeval wordt overgelaten, maar waar uiteindelijk toch een kleurrijk, abstract beeld uit naar voren komt. Galerie Block C en Stichting ARTisBOOK, twee ruimtes voor kunst in Groningen, tonen samen Appels oeuvre. Op tafels liggen boeken ter inzage uitgestald, groot en klein. Aan de muur hangen werken op papier, naast complexe ruiten ook gekleurde bolletjes die op een of andere manier voortkomen uit het alfabet, als planeten in een lege ruimte.

In de bovenruimte van Block C valt de wereld in stukjes uiteen. Er hangt een wereldkaart waarop de middelpunten van de landen door een kruising van horizontale en verticale lijnen zijn vastgelegd, waarbij de lijnen zijn aangebracht in omgekeerde alfabetische volgorde van de namen van de landen. Er ligt een stapel tapijten op de vloer met een patroon dat ontstond uit een verbinding van 118 hoofdsteden. In alle formaliteit doet deze wereld je duizelen. View on the worldmap is bij de tentoonstelling tevens uitgegeven als kunstenaarspublicatie. Japans gebonden.


Getallen en Patronen van Annesas Appel, t/m 9 oktober bij Galerie Block C en Stichting ARTisBOOK in Groningen; galerieblockc.blogspot.com en artisbook.nl