Servië is verslingerd aan abortus

Belgrado – De advertentie ging zelfs voor Servische begrippen te ver: ‘Met deze coupon 25 procent korting op een abortus!’ De kliniek die de advertentie plaatste zit nu in de problemen.

Het is in Servië verboden om te adverteren voor specifieke medische ingrepen. Toch deed de kliniek weinig meer dan in een vraag voorzien. Abortus is in Servië routine. Katarina Sedlecky, hoofd van het centrum voor familieplanning, houdt het op 150.000 per jaar. Dat is negen abortussen per honderd vrouwen van vruchtbare leeftijd. Abortus is volkomen sociaal acceptabel, zegt ze. ‘Het morele dilemma dat je bij een ongewenste zwangerschap in Nederland ziet, wordt hier niet besproken.’

Servië is blijven hangen in wat in de jaren vijftig als progressief gold. Abortus is er baanbrekend vroeg geaccepteerd, en werd voor iedereen toegankelijk. Maar de latere revolutie in contraceptie ging aan het land voorbij. Abortus is zo gewoon dat veel vrouwen het zien als ‘minder gedoe’ dan contraceptie. De pil is in principe met subsidie verkrijgbaar, maar wordt nauwelijks gebruikt. ‘Veel vrouwen hebben vooroordelen over bijeffecten’, zegt Sedlecky. ‘Ze zijn bang dat ze onvruchtbaar worden of aankomen.’ Condooms scoren nog relatief hoog; acht procent van de bevolking zegt ze wel eens te gebruiken. De norm is coïtus interruptus, met als achtervang een abortus als het misgaat. Het is niet ongebruikelijk dat een vrouw er tien heeft in haar leven. De gevolgen laten zich raden. Een verhoogde kans op onvruchtbaarheid, medische complicaties en emotionele schade. Bovendien kost een abortus nog altijd veel geld, ongeveer een half maandsalaris. Maar de hardnekkige vooroordelen over alternatieven, ook bij artsen, houden het patroon in stand.

‘Ik ben blij met de rel rond deze advertentie’, zegt Sedlecky. ‘Het belangrijkste is dat er een dialoog komt over preventie. Ik zie in mijn werk dat vrouwen wel degelijk psychologische problemen hebben met abortus, maar het is volstrekt onbespreekbaar.’ Ze verwacht niet dat Servië de seksuele revolutie snel zal inhalen. Zolang de overheid geen serieus werk maakt van voorlichting zal het abortuscijfer zo hoog blijven. Je kunt smakeloze advertenties bestraffen zo vaak je wilt, het onderliggende probleem verdwijnt niet.