Hurenkamp

Sharia

Twee weken geleden drukte een Amerikaanse krant prominent een betoog pro-sharia af. Kern was dat de islamitische wet over democratisering gaat. Niet over hoofddoeken en handen afhakken, zoals wij denken, maar over volksverzet tegen corruptie. Sharia-aanhangers in moslimlanden willen goed bestuur, niet Allah aan de macht. De religieuze wet betekent bescherming tegen de dictatoriale willekeur die heerst in de landen waar de meeste moslims wonen. Aldus sprong Noah Feldman in de International Herald Tribune voor de sharia in de bres. Dit nadat de Engelse aartsbisschop Rowan Williams had gesuggereerd dat moslims recht hebben op eigen familierechtspraak. Wij waren fitna, maar in de rest van de wereld klonk die opmerking luid door, zoals ook Feldmans stuk opviel.
Levert die vergoelijkende opstelling jegens fanatieke gelovigen de joodse auteur Feldman ook het curieuze predikaat ‘holocaust-ontkenner’ op? Benieuwd speurde ik de reacties na. Immers, rechtsgeleerde Afshin Ellian had hier de televisiemaker Harry de Winter verweten precies dat te zijn, omdat De Winter stelt dat je over moslims dingen mag zeggen die over joden ondenkbaar zijn. Dus vroeg ik me af: scheldt men nu elders ook zo of heeft Ellian een variant van hollanditis? Niks hoor. Amerikanen zijn eigenaardig genoeg, maar openlijk generaliseren over andermans identiteit wordt hard afgestraft. Men kibbelt beschaafd over het stuk. Ondertussen is er reden genoeg om het pleidooi van deze Noah Feldman (volgens New York Magazine ‘the next big public intellectual’) kritisch te bekijken. Feldman is erg slim, want op zijn 32ste al hoogleraar aan Harvard. Hij is ook een beetje naïef. In opdracht van George Bush schreef Feldman in 2004 vast een nieuwe grondwet voor Irak. Recent merkte hij in een interview op dat een land dat kapot gebombardeerd is, behoefte heeft aan andere dingen dan een knappe grondwet.
Wanneer Feldman schrijft dat de sharia niet kan worden samengevat als geweld tegen vrouwen, heeft hij ongetwijfeld gelijk. Maar zijn betoog pro-sharia begint met een verdediging van de Engelse bisschop en weidt dan uit over landen als Jordanië en Marokko, waar de mensen snakken naar democratisch bestuur. Dat laatste is waar, maar wat heeft het met Engeland of Nederland te maken? Het pleidooi voor sharia in Marokko kan om een aanklacht tegen de corrupte koning draaien. Akkoord, onze weg naar democratie is niet de enige. Maar sharia in Nederland lijkt om de verlangens van oudere mannen te draaien, die op hun voorwaarden de eigen gemeenschap bijeen willen houden. Minder verstandig, want dat baat alleen die mannen. Maar uiteindelijk wortelt elke wet in de cultuur van een land, en als die cultuur verandert, dan moet de wet mee. Dus als men hier wil discussiëren over de sharia, dan moet dat kunnen. Of het ooit zover komt, staat te bezien. Sharia begrijpen is vooral hartstikke ingewikkeld, volgens alle mensen die erover schrijven. Kleine kans dus dat er in het Nederland van Geert en Rita een normale discussie over op gang komt.
Wees ten slotte niet bezorgd dat Amerikanen beschaafder zijn dan wij: ook Noah Feldman is heus voor verrotte (Duitse) vis uitgemaakt, en op een manier waarbij Ellian andermaal afsteekt als laptop-Bambi. Alleen om andere redenen. Hij trouwde een niet-joodse en deed publiekelijk verslag van hoe hij daarom geëxcommuniceerd werd uit zijn orthodoxe gemeenschap. De orthodoxen konden om dat uit de school klappen niet lachen, om het zacht uit te drukken. Het verschil is: in Amerika schelden ze als je je groep in de steek laat, hier als je een groep verdedigt.