Zegen voor Israël

Sharon «wil» Hamas

De afgelopen week werden vijf Israëlische soldaten en achttien burgers gedood door Pa lestijnse terroristen, en 23 Palestijnen, van wie veertien burgers, door Israëlische raketten. De roadmap, blauwdruk voor vrede in het Mid den-Oosten, lijkt een routekaart op z’n kop.

De Israëlische premier Sharon noemde Hamas «de dodelijkste groep waarmee we ooit te maken hebben gehad» en heeft de organisatie de oorlog verklaard. Hamas heeft meer aanslagen op zijn geweten dan welke andere Palestijnse terreurgroep ook. De Islamitische Jihad en de al-Aqsa Martelaarsbrigade ont beren het uitgebreide netwerk dat Hamas in dertig jaar heeft opgebouwd.

Sjeik Ahmed Yassin richtte in 1978 in het door Israël bezette Gaza Stad de organisatie al-Mujamma al Islami op, als tak van de Moslim Broederschap. De groep richtte zich op het stichten van ziekenhuizen, scholen en moskeeën. In 1986, vlak voor de eerste intifada, controleerde de organisatie veertig procent van de moskeeën in de Gazastrook en had ze de zevenduizend studenten aan de islamitische universiteit volledig in haar greep. Sindsdien is de invloed van Hamas enorm toegenomen.

Tijdens de eerste intifada traden Israëlische soldaten keihard op tegen stenen gooiende jongeren. Het geweld schokte sjeik Yassin en hij verruimde zijn werkgebied. Al-Mujamma al Islami werd «de Islamitische Weerstands beweging» met als acroniem «Hamas». Er werd een militaire vleugel opgericht: de Izzedine al-Qasam Brigade. De militaire en sociale afdelingen zijn formeel van elkaar gescheiden, maar hun werkzaamheden zijn in de praktijk vervlochten. In de moskeeën en scholen krijgen jongeren de radicale Hamas-visie op Israël toegediend, waarna de Izzedine al-Qasam naar hartelust kan rekruteren. De familie van zelfmoordcommando’s wordt vervolgens ondersteund door de sociale vleugel van Hamas. Een geolied systeem dat doet denken aan dat van de Libanese Hezbollah, de eveneens sociaal-militair opererende organisatie die het leven van de Israëlische eenheden in Zuid-Libanon zo zuur maakte dat Israël besloot ze terug te roepen. Een duur betaalde terugtocht: Hamas is er nóg vastberadener door geworden. Niets maakt zo fanatiek als het uitzicht op succes.

Yassin zette zijn ideeën uiteen in het Hamas Convenant, een antisemitisch stuk waarin religieuze en sociale zorg onontwarbaar verweven zijn met militaire strijd, en waarin wordt verwezen naar de Protocollen van de Wijzen van Zion en opgeroepen tot een jihad tegen Israël. De tweestaten-oplossing — joods Israël naast islamitisch Palestina op het grondgebied van het oude Britse mandaatgebied — wordt door Hamas verworpen. In heel Palestina dient de sharia te worden ingevoerd. Palestijns nationalisme en religieuze opoffering worden in het Convenant letterlijk gekoppeld. Arabische heersers die Israël erkennen, zijn voor Hamas een vijand die net zo dodelijk bestreden dient als de joden. «De enige oplossing voor het Palestijnse probleem is jihad. Alle initiatieven, conferenties en voorstellen zijn tijdverspilling», schrijft Hamas.

Hamas heeft zich dan ook fel verzet tegen de akkoorden van Oslo. De zelfmoordaanslagen van vooral Hamas waren het begin van het einde van het vredesproces.

Sharon noemde Hamas «ons al-Qaeda», om aan te geven dat hij het recht heeft de organisatie met wortel en tak uit te roeien. Maar ook in een ander opzicht werkt die vergelijking. De Amerikanen steunden Osama bin Laden in zijn strijd tegen de sovjetinvasie in Afghanis tan, om hem vervolgens als ongrijpbare vijand tegenover zich te vinden. Hetzelfde gebeurde met Hamas. Aangezien Hamas een fikse rivaal vormde voor Arafats PLO steunde Israël Hamas financieel, volgens bronnen aangehaald door het persagentschap UPI «zowel direct als indirect». Zelfs nadat de organisatie radicaliseerde stopte Israël die steun niet, in de hoop zo greep te houden op de terroristen. Maar Hamas zette een verbluffend contra-inlichtingenapparaat op en liquideerde de belangrijkste infiltranten. Ook toen anti-Israëlische terreur de hoofdbezigheid werd, gingen in Israëlische kringen nog stemmen op om Hamas te blijven steunen. UPI citeert een anonieme Amerikaanse inlichtingenfunctionaris: «Als Hamas en andere extremistische groepen de controle overnamen, zouden ze weigeren deel te nemen aan het vredesproces en elke overeenkomst torpederen. Israël zou dan als enige democratie in de regio het land blijven waarmee de VS het zouden moeten doen.»

Nu is de organisatie ongrijpbaar geworden. Hoeveel «leiders» Israël ook ombrengt, steeds slaat Hamas terug met vernietigende aanslagen. Er was slechts één periode waarin de organisatie bijna het onderspit dolf. Toen Arafat eenmaal een stevig veiligheidsapparaat had opgebouwd, zette hij de aanval in en werden duizenden Hamas-leden gearresteerd. Lange tijd stopten de aanslagen — totdat Arafat na het mislukken van verschillende vredesonderhandelingen in september 2000 besloot zich te scharen achter de nieuwe volksopstand en de deuren van zijn gevangenissen openzette.

Het lijkt erop dat Sharon bewust een «catch 22» heeft geschapen. Vanaf september 2000 heeft Israël systematisch de veiligheidstroepen van de Palestijnse Autoriteit tot doelwit gemaakt. Die zijn niet meer in staat op te treden tegen Hamas of welke extremistische organisatie dan ook. Tegelijkertijd is juist dát Sharons eis, wil hij nog meewerken aan het uitvoeren van de roadmap. Mocht het Palestijnse geweld stoppen, dan kan Sharon, die onder grote Amerikaanse druk staat, niet anders dan werkelijk een begin maken met het ontruimen van joodse nederzettingen in Palestijns gebied. Tot nog toe ontruimde hij slechts niet of schaars bewoonde mini-nederzettinkjes. Volgens een Israëlische vredes organisatie die de kolonisten in de gaten houdt, zijn er de afgelopen dagen zelfs vijf nieuwe nederzettingen bij gekomen.

Als de Palestijnse militanten tot zwijgen worden gebracht, zal Sharon zijn eigen extremisten te lijf moeten. Gezien zijn voorliefde voor Groot-Israël, de aanwezigheid van kolonistenpartijen in zijn kabinet en de wetenschap dat zijn illustere voorganger Rabin viel door de hand van een extremistische jood, stelt hij dat het liefst zo lang mogelijk uit. Het fanatisme van Hamas is hem daarbij zeer behulpzaam. Het is de ironie van de geschiedenis: als zijn voorgangers Hamas al niet hadden «uitgevonden», zou Sharon het zelf hebben gedaan.