Simpel spelletje

Viel midden in een Vara-program, Laat je (niet) kennen, thuisbezorgd door Hanneke Kappen. Laatste aflevering, helaas, want ik was getuige van iets dat, naar ik vermoed, volstrekt normaal is terwijl het mij met stomheid sloeg - waarschijnlijk omdat ik door een genetische afwijking naar dit soort uitzendingen kijk met de ogen van iemand die in de jaren zestig is overleden en ingevroren en nu, om te wennen aan een veranderde wereld, mondjesmaat programma’s voorgeschoteld krijgt. Om te beginnen de goedaardigste soort.

Kappen is de hartelijkheid zelve en ieder was in een opperbest humeur. Er is een tribune vol Nederlanders om te klappen voor zes Nederlanders die raden welk antwoord een van hun collega’s heeft gegeven op vragen met een persoonlijk tintje. Het tableau de la troupe was al opzienbarend: naast Mieke Telkamp, een quizmaster, een mij onbekende heer en de actrice-van-het-lichte-genre Kiki Classen waren aangetreden Joost Zwagerman en duizendpoot uit het bepaald-niet-lichte-genre, mede-columniste Annemarie Grewel. Qua samenstelling kortom de vleesgeworden sandwichformule. Luidde bijvoorbeeld de vraag: welke scene vindt de mij onbekende erotisch? Wij kregen de bosneukers uit Chatterley’s Lover voorgezet, een passage uit Basic Instinct en een augurk die een komkommer penetreert uit het onvolprezen Kreatief met Kurk. Nou, dat kostte de concurrenten heel wat punten want niemand raadde dat de man door de Kurk-scene het meest werd opgewonden. Lachen was het wel.
Maar for something completely different was de dames gevraagd ‘waar ben je bang voor?’ De drie antwoorden - faalangst, leven zonder liefde, vervolging - dienden door de heren toegeschreven aan de juiste persoon, waarna Hanneke elk uitnodigde haar angst toe te lichten. Mieke was altijd bang dat haar stem het zou laten afweten, Kiki gruwde van liefdeloosheid in de wereld en Annemarie vond vervolging verwerpelijk. Het werd even stil in de zaal, want had Mieke het nog over iets wat we allemaal wel meemaken en waar we zenuwachtig om kunnen giechelen, Kiki en Annemarie presenteerden ons de loodzware kanten van het bestaan. Bedoel ik dit nu ironisch? Nee en ja. Geen twijfel over de oprechtheid van betrokkenen. En waarschijnlijk is het bewonderenswaardig dat zij bij naam noemen wat ter wereld het ergst is. Ik zie dan altijd Freek de Jonge voor me die zelfspottend roept 'ik ben tegen apartheid’ - een zin die ook ik nooit de bek uit heb kunnen krijgen. Maar misschien is die gene ook wel een vorm van ijdelheid of een bewijs dat je tot de simpelste uitspraak niet meer in staat bent omdat je overal bodems in ziet, legt of zoekt. Maar het verbluffende zit voor mij in de context: we hadden 'vervolging’ nog niet gehad of geraden diende wie van de heren Sophietje als favoriet lied had genoemd en met wie Annemarie het liefst in een lift zou belanden. Dat zij koos voor Navratilova, ons even in de waan liet dat dat was uit tennisliefde, maar toen meldde dat ze haar voor een romantisch diner wilde uitnodigen - die vanzelfsprekende lesbiciteit, dat vond ik het aardigste van dit spel. Overigens keek ik als een gans naar onweer.