Film: ‘A Quiet Place’

Simpelweg stilte

Medium film
Millicent Simmonds als Regan en Noah Jupe als Marcus Abbott in A Quiet Place, regie John Krasinski © Universal Pictures International

Wie een geluid maakt, is er geweest. Dan komen de monsters, die overal zijn, om je lichaam uit elkaar te scheuren. De personages in A Quiet Place – het gezin Abbott – mogen niets tegen elkaar zeggen of een glas laten vallen of te hard lopen op de houten vloer van de boerderij in het noorden van de staat New York waar ze wonen sinds de ramp, waarin de monsters de wereld hebben overgenomen. De wezens, die eruitzien als insecten groot als paarden, zijn blind, maar ze kunnen dingen van mijlenver horen. Dit gegeven maakt de kijker tot deelgenoot van de horror: in de bioscoop durf je nauwelijks te bewegen – uit angst dat er iets ergs op het scherm gaat gebeuren.

De hele film heeft iets onwaarschijnlijks. Het werk is geregisseerd door de onbekende Amerikaanse acteur John Krasinski en geproduceerd door Michael Bay, bekend vanwege zijn blockbusters waarin scènes niet veel langer dan een minuut duren. We gaan dat omgooien, moet Bay hebben gedacht: geen explosies of overdonderende muziek of hypomane montage, maar simpelweg stilte. En het werkte: A Quiet Place biedt een vernietigende kijkervaring.

Het verhaal hebben we al duizend keer gezien en gelezen: monsters hebben de macht gegrepen en ze azen op de mensen. De Abbotts blijven overeind door inventief te leven op de boerderij. Ze lopen blootsvoets op zelfgemaakte voetpaden van zand, bijvoorbeeld naar een verlaten, nabijgelegen supermarkt waar ze soms medicijnen gaan halen. Heel terloops zien we dat de moeder, Evelyn (Emily Blunt), zwanger is. En hoe moet dát dan? Want je kunt de kinderen, Regan en Noah, nog wel leren omgaan met stil leven, maar een pasgeboren baby? De vader, Lee (John Krasinski), is gelukkig een man met sterke overlevingstactieken: voor zijn gezin heeft hij een geluidsarm, ondergronds huis op de boerderij gebouwd; hij is goed in vissen, en is met audioapparatuur in de weer om contact te leggen met andere overlevenden van de ramp. Dat laatste blijkt een belangrijk verhaalelement: voor zijn dochter Regan, die doof is, wil hij een gehoorapparaat ontwikkelen, zodat ze zich beter kan redden – minder onbedoeld geluid maakt.

Omdat de film vrijwel geen tekst bevat – het gezin communiceert in gebarentaal – is de impact van beelden des te sterker. In de stilte krijgt een close-up opeens enorme betekenis, bijvoorbeeld wanneer Evelyn haar man op het hart drukt voor zijn gezin te zorgen. De wanhoop is af te lezen aan haar gezichtsuitdrukking. Later krijgt het moment een ironische betekenis: in de postapocalyptische setting is er een nieuwe kolonisatiegrens ontstaan. Een beschaving is er niet, maar anders dan in soortgelijke verhalen is de man niet meer per definitie de aangewezen held om het gezin te beschermen tegen de horden.

Het schitterende aan A Quiet Place is dat allerlei actuele thema’s (gender, de beschaving op het randje van de afgrond) naar voren komen in een perfect geconstrueerde spanningsboog. Je kijkt naar deze film met je adem ingehouden, en echt, op het moment dat je even een beweging maakt in de bioscoopstoel die een jas of broek doet ritselen, denk je: o, nee!


Nu te zien