Sinterklaas begint in mei

Laat ik het helder proberen te formuleren. De firma Smiths heeft een nieuwe soort chips op de markt gebracht, met de smaak van ‘cream & chives’, en het is Niet Te Vreten. Vorige week heb ik een zakje geprobeerd en mijn gehemelte gloeit nog steeds. Wie verzint nou zoiets?

Als u mijn theorie wilt weten: ergens in dit land, waarschijnlijk in een bunker onder de Botlek, of op een van de eindeloze industrieterreinen rond Moerdijk, bevindt zich een aantal geheime laboratoria van gargantueske omvang. Honderden meters gangen waar je om de honderd meter je pasje moet laten zien, voeren je naar de geheime experimentele proefruimten. Daar, onder het onbarmhartige licht van tl-buizen houden honderden mannen en vrouwen met dikke brilleglazen, een borstzak vol fijnschrijvers en vet haar zich dag in dag uit bezig met het uitvinden van de dingen die hinderlijk, vies of overbodig zijn.
Op de afdeling Eten & Drinken hangen grote posters aan de wand met afbeeldingen van succesvolle uitvindingen van afgelopen jaren: kaas in een tube, persham in een blik, Aardappel Anders, Warme Sauzen en natuurlijk hun meest recente vondst: chips met de smaak van aangebrand scheerschuim.
Een paar gangen verderop, waar de technische jongens zitten, zijn ze nog altijd bijzonder trots op de uitvinding van de telefoonkaart waarvan de laatste tik niet gebruikt kan worden. Zo iets geweldigs was er niet meer verzonnen sinds de invoering van videorecorders die maar één type banden konden afspelen. De ontwerper van de carpoolstrook is weggekocht door het buitenland.
Verreweg de meeste ruimte wordt ingenomen door de afdeling Kunst & Vermaak, de uitvinders van de bloemlezing, de gelijmde rug, het literair benefietfestival en de Generatie Nix. De afgelopen maanden zijn ze daar druk in de weer geweest met het produceren van de nieuwe Literaire Zomeraanbiedingen. Er wordt op de afdeling nog steeds met eerbied gepraat over het jong gestorven genie dat dat idee ooit aan de Nederlandse uitgevers wist te slijten: dat er naast een Voorjaars- en een Najaarsaanbieding ook een Zomeraanbieding zou moeten zijn. Het Hoofd K&V krijgt nog altijd tranen in zijn ogen als hij erover vertelt: ‘Een parel. Nuttelozer, stompzinniger drukwerk bestaat niet.’ Hij schuift een paar kleurige folders over tafel. De bovenste is van uitgeverij Arena. Eén boek dat in het voorjaar verschijnt, negen boeken die in het najaar verschijnen en vele herdrukken worden met gepaste trots gepresenteerd. Pronkstuk van de aanbieding is de 'vuistdikke omnibus, aantrekkelijk geprijsd’ van opperkeukenmeid Benoîte Groult: drie oude romans in één band. Het Hoofd wijst ons op de aanprijzing van de Meir Shalev Omnibus: 'Ruimschoots op tijd voor de feestmaanden.’ Het Hoofd glimlacht: 'Geintje van de afdeling Feestdagen & Herdenkingen. Sinterklaas begint dit jaar in mei.’
Nog briljanter van overbodigheid blijkt de aanbieding van De Bezige Bij. Ook hierin veel boeken die pas ver na de zomer zullen uitkomen, maar daarnaast heet nieuws, zoals de verschijning van de vierde druk van Jan Wolkers’ Gifsla in maart, twee maanden voordat de aanbieding verscheen. Louis Ferrons Hoor mijn lied, Violetta is alweer aan de derde druk toe, en van Moses Isegawa zijn 10.000 exemplaren verkocht en is de derde druk in voorbereiding.
Het Hoofd wrijft liefdevol over de stapels kleurig drukwerk. 'Er is geen uitgeverij meer die het aandurft om géén zomeraanbieding uit te brengen. Stapels en stapels papier, vol met alles wat niet gebeurt.’ Zijn ogen beginnen te glanzen. 'En zodra we dit af hebben, beginnen we met het produceren van de nieuwe debutanten.’