Hoe in Amsterdam de scheiding tussen kerk en staat verdween

Sjoemelen met moskeeën

Twee moskeeën die net deden of ze een multicultureel centrum waren. Met deze truc wisten de gemeente Amsterdam, stadsdeel Oost en het ministerie van Binnenlandse Zaken een miljoen euro aan Europese subsidie binnen te halen. Een Europees fraudeonderzoek is inmiddels gestart, miljoenenverlies dreigt.

‘Alleen functie MFC, geen Turks of Marokkaans gebedshuis noemen.’ Dit veelzeggende zinnetje is te vinden in de notulen (punt 25.14.1) van het reguliere bouwoverleg tussen bouwer Hecon en stadsdeel Amsterdam-Oost. MFC staat voor multicultureel-multifunctioneel centrum, een opgeklopte benaming voor een Turkse en een Marokkaanse moskee met wat zaaltjes erboven aan de Joubertstraat in Amsterdam-Oost.

Dit gebouw De Verbinding is in 2008 volledig met overheidsgeld gefinancierd, blijkt uit onderzoek van De Groene Amsterdammer, waarbij (Europese) wetten over scheiding van kerk en staat met voeten zijn getreden. Zo is de volledige bouwsom door overheden gefinancierd en ook de huur werd door de moskeeën volledig uit subsidies betaald.

Om dit mogelijk te maken is voor een ingewikkelde financiële constructie gekozen waarbij eigen inkomsten van de moskeeën in de boeken niet of nauwelijks voorkomen.

In de ruimten in De Verbinding die met de Europese ‘D2-gelden’ gefinancierd zijn, mogen volgens de Europese wetgeving alleen seculiere activiteiten plaatsvinden. Ook dit is niet het geval, blijkt uit onderzoek van De Groene. Zo is een ruimte bestemd voor het moskeebestuur en in een leslokaal vinden geen lessen plaats in ‘Nederlandse waarden en normen’ maar juist koranles – gescheiden voor jongens en meisjes.

Het Europese fraudebureau OLAF heeft inmiddels een vooronderzoek afgerond en is een daadwerkelijk fraudeonderzoek naar De Verbinding begonnen. De uitslag wordt deze maand nog verwacht en de kans is groot dat Amsterdam 1 miljoen euro moet terugbetalen.

Stadsdeel Amsterdam Oost wil nu van het gebouw af. Van de totale bouwsom van vier miljoen euro komt dan nog hooguit twee miljoen terug, blijkt uit taxatie. De Turkse moskee in De Verbinding heeft zich inmiddels als koper gemeld.


Lees het uitgebreide achtergrondverhaal hier.