Interview met Rian de Waal

Slapen zonder Schumann

Een Liebesnacht kan niet compleet zijn zonder Robert Schumann en Clara Wieck, de meest romantische liefdesrelatie aller tijden. Het is voer voor Hollywood, de begaafde en beroemde pianiste, Clara, die haar carrière ondergeschikt maakt aan die van haar man, de getormenteerde, iedereen-tegen-de-haren-instrijkende Schumann. In Rotterdam worden zij ten tonele gevoerd door Marion van den Akker en Huib Ramaer, begeleid door de pianist Rian de Waal.

Hoe gaat dat eruitzien?

Rian de Waal: ‘Ik heb net een maquette gezien. Een eenvoudige kamer met één bed, die Schumanns cel voorstelt, zijn ziekenkamer in het gesticht Endenich bij Bonn, waar hij zijn laatste jaren sleet. Daar speelt alles zich af.’

Wat gaat u brengen?

‘De hoofdmoot zal Frauenliebe und -leben zijn, de liederencyclus van Schumann, en nog een paar kleinere stukken én een paar werken van Clara Wieck.’

Wordt het een mini-mini-opera?

‘Nou, het is vooral Frauenliebe, scenisch belicht, gezongen door Marion van den Akker. En ik begeleid haar. Dat doe ik vaak, want zij is al 25 jaar mijn vrouw.’

Is uw huwelijk een afspiegeling van dat van de Schumanns?

(lacht) ‘Nee! Maar wij zijn wel een echte conservatoriumverkering, dus in die zin is er wel een parallel.’

Was de relatie tussen Robert en Clara een zuiver ‘romantische verhouding’, zoals die tussen Wagner en Mathilde Wesendonk, zonder erotiek, alles voor de kunst?

‘Nou, als je ziet hoeveel kinderen ze hebben gekregen, zes of zeven of zo, dan moet dat toch anders zijn geweest. Het was ook geen artistieke samenwerking. In die zin was het éénrichtingsverkeer, alles draaide om de composities van Robert. Clara hield zich actief met Schumanns werk bezig. Ze was zijn voornaamste pleitbezorger.’

Schumanns leven en werk staan erg in het teken van zijn ziekte, zijn zelfmoordpoging en zijn droevige lot.

‘Over die ziekte is het laatste woord nog niet gezegd. Daar is geen definitieve uitspraak over. Ik heb net nog gelezen dat het toch syfilis was. Dat gaat ook gepaard met geestesziekte. Die zelfmoordpoging had in elk geval weinig met zijn huwelijk te maken. Clara fungeerde als zijn muze, ze heeft hem jarenlang verzorgd, zichzelf weggecijferd; als hij moest componeren ruimde zij het veld.’

Ging dat ten koste van haar eigen werk?

‘Zeker, het wordt veel minder gespeeld dan dat van haar man, en dat is – zoals zoveel dingen in de muziekgeschiedenis – niet rechtvaardig. Natuurlijk, het beste werk van Robert is beter dan het beste werk van Clara, maar dat betekent niet dat er niet uitstekende stukken tussen zitten.’

Carte noire: Slapen zonder Schumann

Neil Wallace (regie), Marion van den Akker (mezzo), Rian de Waal (piano), Huib Ramaer (spel)

Zondag 9 september, 21.00 uur,

Expo Hal, De Doelen