Slapende honden

Engagement in het Engels is natuurlijk ook gewoon engagement. Dit was wel ongeveer het simpelste aan de schrijversconferentie waaraan ik deelnam tijdens het Winternachtenfestival. Vanochtend hadden we onze slotbijeenkomst, waarin we gezamenlijk tot nieuwe regels voor engagement probeerden te komen.

Het grootste deel van de bijeenkomst werd echter nagepraat over de lezing die de Zuid-Afrikaanse dichteres Antjie Krog de avond ervoor had gehouden als opening van het festival. De gemoederen liepen hoog op. Sommigen van ons voelden zich door haar aangevallen, anderen waren diep geraakt op een positieve manier. Naarmate de meningen meer uiteenlopen, heb ik grotere moeite te bepalen wat ik er nou van vind. Heel eerlijk gezegd waren zowel haar woorden als het pathos waarmee ze ze bracht, mij net een maatje te groot. Na de lezing gingen de Indiase schrijver Tarun Tejpal en de Chinese schrijfster Xue Xinran met haar in gesprek, onder leiding van Fouad Lahroui. Het klinkt overdreven, maar omdat ik al een dag had geconfereerd met Xinran en Tarun, leek het alsof ik daar mijn oude vrienden zag zitten. Tarun is een lange tanige man, die voor de gelegenheid zijn lange grijzende haar in een paardenstaart had gedaan. Hij praat héél snel Engels, waardoor hij nogal moeilijk te volgen is. Hij is in zijn woonplaats Delhi actief als onderzoeksjournalist, en, zo vertelde hij vandaag, verschijnt zo ongeveer dagelijks aldaar voor de rechtbank; ik begreep alleen niet helemaal of hij daar dan staat in de rol van beschuldigde of beschuldiger. Hij is een gedreven man, die zonder problemen allerlei cijfers in zijn betoog meeneemt (of het nu gaat om het bruto nationaal product van India, of om de hoeveelheid moslims in zijn land, of om de hoeveelheid boeren die een aantal jaar geleden werd afgeslacht), maar ook heel geestig is. Xinran is een goedgeklede dame van middelbare leeftijd, erg goedlachs en praterig, die en passant vandaag vertelde 6.5 jaar in de gevangenis te hebben doorgebracht. Ik hing aan haar lippen, omdat zij prachtige verhalen vertelde in ook een rap Engels. Zo weet ik nu dat een zoontje in China ‘roofbeam’ wordt genoemd, en een dochtertje ‘chopsticks’; een zoon betekent een dak op je huis, een dochter is iets wat je eigenlijk niet nodig hebt (eten doe je met je handen) en dat bovendien makkelijk in tweeën gebroken kan worden. In het heetst van een verhaal vroeg ze opeens of we haar tong wilden zien, ten bewijze van… marteling, zelfkwelling? Het was best een fikse tong, ik durfde niet heel goed te kijken, later zei iemand anders dat ze dacht dat er misschien afdrukken op stonden. Afijn, we zaten duidelijk met verschillende grootheden aan tafel, zo verschillend dat je als schrijfstertje in een landje als Nederland wel weer even je plaats weet. Af en toe bladerde ik uit een soort ongemak wat in de gedichtenbundel van een van ons, de Zuid-Afrikaanse dichteres Ronelda S. Kamfer, een prachtig meisje met een Jimi Hendrix-shirt aan dat niet zo veel zei. Dit gedicht schreef ik snel over, omdat het wel aansloot bij mijn gemoedstoestand, inclusief het motto van Radiohead.

_Bipolarhoney

‘I’m a creep. I’m a weirdo. What the hell am I doing here? I don’t belong here.’

Ek wens ek kon opstaan soos gister
Maar vandag is ‘n ander gister
Vandag is alles wat mooi is, lelik
En alles wat lelik is, ek
Miskien is more beter
As elk net deur die gevaar
Van vandag kan kom_

(uit: Ronelda S. Kamfer, Noudat slapende honde. Kwela Boekie 2008)

Het schijnt dat deze bundel ook in de Nederlandse boekhandel ligt, in ieder geval in Amsterdam. Kopen.