FILM

Slechts voor tieners

Scott Pilgrim vs. The World

’T for Teen’ is de slogan of waarschuwing, het is maar hoe je het bekijkt, op de cover van steeds meer Amerikaanse comics waarin vrij volwassen thema’s zoals liefde en seks en geweld explicieter dan normaal aan de orde komen. ‘Slechts voor tieners’ vormt eveneens de basis voor populaire fictie zoals die van Stefanie Meyers, de latere Harry Potter-boeken, Charlie Higsons Young James Bond-serie en de beste van ze allemaal: Philip Pullmans His Dark Materials-trilogie. Deze werken hebben een complexe, afgesloten wereld met unieke, maar herkenbare personages gemeen waarmee tieners zich volledig kunnen identificeren en die ze serieus nemen, juist doordat de auteurs van de romans en comics hén, de jonge lezers, serieus nemen.
In de cinema blijft het fenomeen van kwaliteitsfilms voor tieners ook niet uit. Recent maakte Zack Snyder, een rijzende ster in Hollywood, de fenomenale, vernieuwende superheldenfilm Kick-Ass, en nu is er Edgar Wrights geslaagde Scott Pilgrim vs. The World, over Scott (Michael Cera), een 23-jarige jongeman die verliefd wordt op Ramona (Mary Elizabeth Winsted), een exotisch meisje dat rolschaatsend pakjes van Amazon.ca bezorgt. Probleem: Ramona heeft zeven boze ex-vriendjes, de Seven Evil Exes. En die moet Scott verslaan voordat hij haar hart echt kan veroveren.
Scott Pilgrim is gebaseerd op de gelijknamige vijfdelige serie graphic novels van de Canadees Brandon Lee O'Malley. De tekenstijl in deze strips valt het best te omschrijven als een mix van Hergé en manga; de gezichten zijn groot, als in de Japanse comics, maar toch ook blanco (Kuifje), zodat de lezer alle ruimte krijgt om de gemoedstoestand van het personage 'in te vullen’. Grote, ronde ogen suggereren bijvoorbeeld verbazing of angst terwijl streepjesogen onzekerheid of zelfingenomenheid kunnen overdragen. De achtergronden zijn afwisselend realistisch zoals bij Hergé en magisch zoals bij Ozama Tezuka, schepper van Astro Boy en Buddha.
Hierin zit ook de grote verdienste van regisseur Edgar Wright, die eerder de heerlijke comedy Hot Fuzz (2007) maakte: in Scott Pilgrim slaagt hij er volmaakt in de satirische, magisch-realistische eigenschappen van de graphic novel te behouden. Wrights droomsequenties zijn vrijwel directe kopieën van O'Malley’s stripkaders. Wanneer Scott bijvoorbeeld voor het eerst over Ramona droomt, ziet hij zichzelf halfdood in een woestijn. Snakkend naar lafenis strompelt Scott, een klein, eenzaam mannetje, over het met lange schaduwen bezaaide woestijnzand. Hij lamenteert: 'Oh God… I’m so… so alone…’ Opeens ziet hij zijn redding; het is Ramona, rolschaatsend in de verte, over het zand heen, steeds dichterbij, en dan is ze bij hem en ze zegt: 'Oh shut up… You’re just having some idiotic dream.’ Door de timing van de montage, die een zoete melancholieke sfeer creëert, werkt de scène briljant in strip én film.
Meer heerlijkheden: popculturele verwijzingen naar martial-artsfilms, sitcoms (Seinfeld) en de cultuur, visueel en inhoudelijk, van arcadegames uit de jaren tachtig. En: personages die zich vrolijk kunnen permitteren 'dude’ en 'like’ en 'totally’ te zeggen, dingen die in een doorsnee Amerikaanse tienersitcom tenenkrommend zouden zijn, maar die hier gewoon wérken.
Wat thema of verdieping betreft zit het ook goed in Scott Pilgrim, net zoals in de eerder genoemde tienerfictie van kwaliteit: de personages zijn allerminst perfect en raken juist door die herkenbaarheid een snaar bij jonge kijkers. Maar Scott Pilgrim zegt ook iets meer universeels: het leven is een en al eenzaamheid en onzekerheid en misschien moet je ook in het echt vechten om de Grote Ware Liefde te ontmoeten en vervolgens te behouden. Ook al heeft hij of zij totally Zeven Boze Exen, dude.

Te zien vanaf 25 november