Giulio Leoni, De mozaïekmoorden

Sleutel = 5

Giulio Leoni

De mozaïekmoorden

Uit het Italiaans (I delitti del mosaico, 2004) vertaald door Jan van der Haar

De Arbeiderspers, 261 blz., e 17,95

Dante in de rol van detective – in het omnivore genre van de historische thriller kan dat er nog wel bij. Als de dichter-geleerde meteen de dag nadat hij benoemd is in het zestallige college van priors van Florence met de moord op een bouwmeester wordt geconfronteerd, een mozaïekkunstenaar uit Como, gevolgd door een moord op een apotheker, is hij daar een volle week mee bezig, al hoort speurwerk niet direct tot zijn politieke taak. «Die moord fascineerde hem. Maar was het goed om al het licht van zijn geest te wijden aan de snode daad van één persoon en de leiding van een heel volk te veronachtzamen?» Dantes politieke carrière zou twee maanden duren. Voor het verhaal lijken lange tijd de vele politieke conflicten belangrijk, vooral het streven van Rome om de wereldlijke macht weer aan de geestelijke ondergeschikt te maken Dat is schijn, de politieke verwikkelingen hebben met de moord niets van doen.

De mozaïekmeester wordt vermoord met zijn eigen werktuig, gips. Als op zijn onaffe mozaïek een vijfhoek gekerfd staat, wordt het cijfer 5 een sleutel. Voor de geleerde Dante is de pentagoon een aanwijzing die vijf maal vijf kanten uitkan, die hij – als rationalist is hij immers al een soort detective – allemaal tot in detail doordenkt. Achter alles zit wellicht het gezelschap van de Derde Hemel: een groep geleerden die in Florence een vijfde grote universiteit wil stichten. Allen komen uit Rome én zijn in het Oosten geweest – de kruistochten waren nog actueel. Om een lang verhaal kort te maken: het geheim is de anticlimax en omgekeerd. De zeeman onder de geleerden is de dader. Hij heeft in 1291 met zijn schip vluchtelingen uit de Aziatische kustplaats Akko laten ontsnappen en een kistje met geheime documenten meegekregen, bestemd voor de Tempeliers. Het geheim was een routebeschrijving naar het Vijfde Continent, na Europa, Azië, Libië en de Oceaan. De zeeman heeft de route beproefd en is met een schip vol goud én een koperkleurige danseres teruggekeerd. Het mozaïek dreigde het geheim te onthullen. De moorden moesten gepleegd, vonden de Tempeliers, omdat goudkoorts mensen ertoe zou drijven daar schatten te vergaren om in Europa nieuwe oorlogen te beginnen. Simpel? Zelfs de grote Dante heeft al meteen een visioen van Florence als centrum van een nieuw Romeins rijk. Zo slecht was de toch al sympathieke moordenaar niet, integendeel.