Sneeuwballen voor Oostenrijkse rechts-nationalisten

Wenen – ‘Deze moderne inquisitie is net zo onterecht als haar historische voorbeeld!’ Felle oordelen waren afgelopen week te noteren in het kamp van de fpö, Oostenrijks rechts-nationale partij.

De aanleiding was bijzonder: op het laatste moment probeerde de gemeente Innsbruck een bijeenkomst van Burschenschaftler onmogelijk te maken. Burschenschaften zijn zeer conservatieve, rechtse en Duits-georiënteerde verenigingen van (oud-)studenten. De strak georganiseerde corpora hebben vooral leden in Duitsland, Oostenrijk en Zuid-Tirol. Trouw, eer en liefde voor het vaderland zijn centrale thema’s. Verder kwamen ze in de afgelopen twee jaar regelmatig in het nieuws omdat ze een Ariernachweis willen invoeren.

Het bestuur van het overkoepelende orgaan van alle verenigingen wilde in Innsbruck vergaderen en zorgde daarmee voor de nodige ophef. Tegendemonstraties werden aangekondigd, een groot aantal politieagenten ingeroosterd. De keuze voor de Alpenstad was uit nood geboren; in Duitsland zijn de vertegenwoordigers van de verenigingen vrijwel nergens welkom. Door echter een ‘besloten bijeenkomst’ te boeken in het beursgebouw van Innsbruck waren er in Oostenrijk geen wettelijke belemmeringen. Totdat de burgemeester van Innsbruck besefte dat zowel de stad als het land Tirol samen een meerderheid van de aandelen van het beursgebouw bezitten, en dus als eigenaren het huurcontract konden verbreken. Dat deden ze afgelopen woensdag – drie dagen voor de bijeenkomst.

De opwinding bij de fpö is niet zonder reden. Veel Oostenrijkse leden van een Burschenschaft voelen zich traditioneel aangetrokken tot het gedachtegoed van de rechtse partij. Jörg Haider hield de verenigingen een beetje op afstand omdat hij vreesde dat het een regeringsdeelname bemoeilijkte. De huidige lijsttrekker Strache echter heeft een achtergrond in de beweging – en hij is niet het enige prominente partijlid. De partijleider, met wie Wilders regelmatig contact heeft, droeg bij zijn beëdiging als parlementslid een blauwe korenbloem in het knoopsgat. De bloem was tussen 1918 en de Ansluss van Oostenrijk bij nazi-Duitsland het symbool voor de (toen verboden) Duits-nationalistische beweging.

Het bestuur van de verenigingen wil niet terugkijken maar de blik richten op de toekomst. ‘We vergaderen in Innsbruck over het probleem van de enorme jeugdwerkloosheid in Europa. Onbegrijpelijk dat het stadsbestuur daar geen belang aan hecht.’ Zaterdag trokken ongeveer honderd Burschenschaftler toch naar een alternatieve locatie. Driehonderd politieagenten werden ingezet om de mars te begeleiden. Er waren dertienhonderd tegendemonstranten. Het bleef bij het gooien van sneeuwballen.