Sneeuwwitje en de zeven proleten

Winshluss, Pinokkio. € 34,90

2009 was het jaar waarin de Franse striptekenaar Winshluss (Vincent Paronnaud) nu eindelijk eens doorbrak. Met het boek Pinocchio won hij de prijs voor het beste album op het belangrijke stripfestival in Angoulême. Op dat festival richtte hij ook een expositie in, waarbij vooral de presentatie van de film Villemolle 81 veel stof deed opwaaien. De film wordt omschreven als ‘Rohmer meets Romero’ en gaat over een pittoresk Frans dorpje dat al snel verandert in een slagveld vol zombies (is deze deels geanimeerde cultfilm inmiddels al aangekocht door een Nederlandse distributeur, vraag je je dan af). Winshluss heeft er een handje van om onschuldig ogende beelden te voorzien van een macabere lading. Dat deed hij met het collectief rondom het tijdschrift Feraille al op een indrukwekkende expositie tijdens Angoulême 2003. Wie Feraille nog niet kende, werd toen op slag fan. Met veel gevoel voor detail en humor vertelden ze het verhaal van Monsieur Feraille, een robot die in populariteit kon wedijveren met Mickey Mouse. Het vergeten MF-imperium was zo omvangrijk (filmaffiches voor lange animatiefilms, vergeelde krantenberichten) dat je al snel doorhad dat het hier draaide om een ver doorgevoerd stukje geschiedvervalsing. Met name een reusachtige maquette van een nooit gebouwd MF-pretpark vol nare attracties was een object waar je uren naar kon kijken.
Een vergelijkbaar pretpark keert terug in Winshluss’ bijna tekstloze adaptatie van Carlo Collodi’s Pinokkio. Wie bekend is met het werk van Winshluss voelt al op zijn klompen aan dat dit geen verhaal is dat je je kinderen voorleest voor het slapengaan. Het oorspronkelijke houten mannetje met de uitschuifbare neus is nu een aandoenlijke robot. Hij slaat op tilt wanneer 'Japie Luis’ zijn intrek neemt in zijn hoofd en een paar draadjes lostrekt. Pinokkio is opeens geen brave knecht meer, maar een losgeslagen gevaar voor zijn omgeving. Aan het begin van zijn avontuurlijke tocht wordt hij geronseld door een producent van kinderspeelgoed. Als een bezetene produceert de robot aan de steeds sneller draaiende lopende band bergen speelgoed. De hebberige fabrikant (dik, krijtstreeppak, sigaren rokend) wrijft zich vergenoegd in zijn handen, blij als hij is met zo'n harde werker. Hij weet echter niet dat Pinokkio 'killertoys’ heeft gemaakt, die dood en verderf zaaien onder de kinderen en ervoor zorgen dat zijn bedrijf op de fles gaat.
Op naar een volgende episode van deze bijzonder vrije bewerking, waarin Pinokkio kennismaakt met 'Sneeuwwitje en de zeven proleten’. Sneeuwwitje wordt met kunstmatige beademing in leven gehouden door zeven gemene dwergen, die haar tijdens haar coma gruwelijk misbruiken. Ze proberen Sneeuwwitje tot leven te wekken met een harttransplantatie. Waar ze het hart vandaan halen lezen we in een apart verhaal over een zwerver die in een steegje wordt vermoord door een orgaanhandelaar. Als Sneeuwwitje ontwaakt weet ze te ontvluchten en kunnen de dwergen op zoek naar een nieuw slachtoffer.
Pinokkio wandelt van het ene horrorverhaal naar het andere, zonder dat hij een krimp geeft. Parallel aan Pinokkio’s avonturen maken we kennis met de uitvreter Japie Luis, die in Pinokkio’s hoofd vrienden ontvangt, probeert de sociale dienst op een afstand te houden en droomt over het schrijven van een roman. Een andere verhaallijn is die van Pinokkio’s schepper, Gepetto. Na de gewelddadige dood van zijn kettingrokende vrouw gaat hij op zoek naar Pinokkio. Na talloze vreemde avonturen vinden de twee elkaar in de buik van een door radioactief afval gemuteerde monstervis.
Werkelijk elk aspect van het Pinokkio-verhaal is door Winshluss getransformeerd om bij te dragen aan het zieke sprookje dat het in zijn handen is geworden. Net als de omvangrijke fake-expositie uit 2003 is elk niveau van Winshluss’ confronterende Pinokkio doordrenkt van cynische humor en maatschappijkritiek. Zijn mensbeeld is somber en inktzwart en contrasteert met de gezellige stijl die Winshluss hanteert. Die doet door het tekenwerk en de fletse inkleuring denken aan oude Amerikaanse krantenstrips of Silly Symphony-tekenfilms. Het ziet er in eerste instantie lieflijk uit, tot je doorkrijgt dat Bambie en Stampertje al die tijd stiekem door het raam gluurden, terwijl een paar SM-dwergen Sneeuwwitje verkrachtten.

WINSHLUSS
PINOKKIO
Oog & Blik/De Bezige Bij, 188 blz., € 34,90