Televisie: De geheimen van Barslet

Snelkookpan van hartstochten

Op de vpro-previewdag van het Utrechts Filmfestival was ook een nog uit te zenden One Night Stand te zien: Cabo van Ivan Barbosa en Rogier de Blok. Bijzondere setting (de Kaapverdische gemeenschap in Rotterdam), maar vooral: interessant drama van jonge makers.

Vermoedelijk kwam de film onder vpro-hoede tot stand maar dat wordt tegenwoordig niet meer in de credits vermeld: One Night Stand wordt uitgedragen als volledig gemeenschappelijk project van ntr, Vara en vpro. Overwinning op en reparatie van een versplinterd bestel. De kwalitatieve groei van Nederlands drama is dan ook mede te danken aan bevochten samenwerking. Bij ontbreken van een nationale omroep (die ook nog eens voorzien zou moeten zijn van ambitie, smaak, talent en geld) is dat de enige optie. De Telefilm, waaraan bijna alle clubs meedoen, voor tv en bioscoop bedoelde producties van speelfilmlengte, is nog een tamelijk los verband. Veel verder gaat het samenwerken van ntr, Vara en vpro aan de grote tv-series Waltz, Stellenbosch, A’damE.V.A. En dus aan One Night Stand, met jaarlijks acht losse vijftigminuten­spelen van overwegend jonge makers. De combinatie ntr-Vara leverde daarnaast het veelgeprezen Annie M.G. op.

Ook kro en ncrv werken samen, zoals in de actuele grotestadsserie Lijn 32. De schaal wordt nog meer vergroot in internationale co-producties. vpro’s familieserie Ollie Hartmoed is samen met de vrt gemaakt. Grootschaliger en daarmee wonderbaarlijker nog, is de lopende Scandinavisch-Vlaams-Nederlandse productie The Spiral, waarin de Vara participeert. Met een verhaal dat vanuit Kopenhagen zijn vleugels uitslaat naar een groot aantal Noord-Europese steden; met internationale cast; met Engels als lingua franca maar ook met Nederlandstalige tot Finse dialogen waar buren of landgenoten met elkaar in gesprek zijn. Dat deze vertelling over een ideologisch geïnspireerde internationale kunstroof na twee veelbelovende afleveringen enigszins inzakte, doet weinig af aan ambitie en potentie van dit soort internationale projecten. Deze keer ook nog eens gericht op jongere kijkers voor wie televisie op omroepgidstijd al lang geen vanzelfsprekende zaak meer is.

Terug naar Holland voor een nieuw groot project, De geheimen van Barslet, deze keer van de combinatie ncrv-ntr. Tegenhanger van A’damE.V.A waarin de grote stad niet alleen decor maar ook onderwerp was. Barslet is dorpsdrama waarin betrekkingen tussen mensen bepaald worden door kleine schaal, sociale controle, isolement. Vergeet de kneuterigheid van Dokter Deen en de ongein van Dokter Tinus: dit is ambitieus en heftig drama. In de eerste aflevering arriveert de vreemdeling uit de klassieke dramaturgie in persoon van de nieuwe politieagent. Door zijn ogen zien we een gemeenschap waarvan we de verhoudingen en codes moeten gaan ontsluieren. En de geheimen die legio en heftig zijn. Barslet is geen gewoon dorp, het is een snelkookpan van hartstochten. Deels is het archaïsch (welk dorp heeft nog een eigen agent en cel?), deels actueel (de Iraakse vluchteling en zijn trauma’s). Deels is het realistisch, deels magisch: wie het vissen laat regenen zet hoog in en haalt zich een _Magnolia-_vergelijking op de hals – wat op voorhand verloren is. De ambitie van de productie ligt ook in de vorm: sleutel­scènes uit de eerste aflevering komen in alle volgende terug, steeds bezien vanuit het perspectief van een ander personage. Vanaf aflevering twee is de agent figurant. Steeds dus ook die wonderbaarlijke regen die elk personage overvalt in een andere, maar steeds cruciale situatie in haar/zijn leven. Het is een dramaturgische en productionele tour de force. Naar mijn smaak een meer gewaagd dan geslaagd project, soms al te zwaar aangezet en tegen melodrama aanschurend.

Boris Paval Conen (regie), Anjet Daanje (scenario), De geheimen van Barslet. NCRV, NTR. Zaterdags vanaf 6 oktober, Nederland 2, 20.15 uur. One Night Stand, NTR, Vara, VPRO. Nederland 2, vanaf vrijdag 7 december