Socialistische Internationale: tehuis voor despoten

Berlijn - Dictator Moebarak van Egypte was er tot voor kort lid van. De partij van zijn verdreven Tunesische collega Ben Ali eveneens. En de Nederlandse PVDA niet te vergeten. Allen behoorden zij tot dezelfde wereldwijde organisatie: de Socialistische Internationale. Pijnlijk? Dat moet ook de Duitse SPD-voorzitter Sigmar Gabriel de afgelopen maanden gedacht hebben. Zijn partij geldt sinds de oprichting meer dan 120 jaar geleden van wat toen nog de Tweede Internationale heette als invloedrijkste telg binnen de sociaal-democratische familie. Ook vandaag de dag nog hoest zij de grootste financiële bijdrage op. De vraag is waarvoor. De Socialistische Internationale herbergt inmiddels niet alleen neoliberale aanhangers van de Derde Weg, zij is ook verworden tot een politiek tehuis voor despoten.

‘Sinds haar begin in 1889 stond zij voor de wereldwijde strijd voor vrijheid, democratie en tegen armoede’, schreef Gabriel afgelopen week in het sociaal-democratische huisorgaan Frankfurter Rundschau. Nu niet meer. 'De Socialistische Internationale is geen stem van de vrijheid meer’, constateerde Gabriel. Met steun van onder meer de Nederlandse kameraden wil hij daarom het mondiale verband grondig hervormen. Te beginnen met het uitsluiten van leden die 'ooit als vrijheidsbewegingen begonnen zijn, en allang van deze weg zijn afgeraakt’.

Met de partijen van Moebarak en Ben Ali (de laatste werd overigens toegelaten tot de club door niemand minder dan de Duitse oud-bondskanselier Willy Brandt) is dat inmiddels gebeurd, zij het rijkelijk laat. Pas toen het volk hun massaal de wacht had aangezegd, kwam ook vanuit de Socialistische Internationale het dringende verzoek te vertrekken. Maar er zijn meer zwarte schapen onder de ruim 160 organisaties die lid zijn. Wat te denken van de partij van president Gbagbo in Ivoorkust? Met de weigering zijn verkiezingsnederlaag te erkennen stuurt deze aan op een burgeroorlog. En ook het Palestijnse Fatah is allerminst een toonbeeld van democratie.

Genoeg te doen dus voor Gabriel en zijn medestanders. Mocht de grote schoonmaak stuklopen op de stroperige interne organisatiestructuren, dan dreigt de SPD uit de Internationale te stappen. Desnoods wil zij een nieuw internationaal verband oprichten. Grootste probleem daarbij kan wel eens de nummering worden. De derde, vierde en vijfde Internationale zijn in het verleden al geclaimd door respectievelijk communisten, trotskisten van de ene soort en trotskisten van de andere soort. Op naar de zesde?