Historisch archief belicht

Socialistische kater

Wie vorige week de Algemene Beschouwingen volgde, kon denken dat de rode vlag wappert op het dak van het Binnenhof, kloppend hart van de Volksrepubliek Nederland. Volgens VVD-leider Rutte was het tweede kabinet Den Uyl er alsnog gekomen. Wilders sprak van een ‘gruwelijk slechte linkse miljoenennota’, het product van ‘het eerste kabinet Marijnissen’. En dat met een regering die zowel de topinkomens als de historisch lage belastingen voor bedrijven ongemoeid laat. De laatste blijven op een niveau waarmee Nederland nog net niet onder de buitenlandse definitie van ‘belastingparadijs’ valt.

Vroeger, toen wisten ze wat links was. In november 1918 balanceerde Nederland op de rand van revolutie en burgeroorlog.De Groene Amsterdammer sprak afkeurend van het ‘complot van Troelstra’. Maar gelukkig, zo constateerde de redactie achteraf, ging het om een ‘Coup d’etat, die een coup de théatre is geworden’.

Wat was er ook alweer precies gebeurd? Eind oktober rebelleerden ontevreden soldaten tegen de slechte voeding en het intrekken van de verloven. SDAP-leider Troelstra concludeerde vervolgens dat de Duitse socialistische revolutie niet bij de grens halt zou houden. Sommige werkgevers en hoogwaardigheidsbekleders kozen alvast eieren voor hun geld. Ze concludeerden dat het beter was de macht op ordentelijke wijze over te dragen aan de sociaal-democraten, om te voorkomen dat de communisten het voor het zeggen kregen.

Zover kwam het niet. Uiteindelijk zette de opstand niet door. Troelstra krabbelde al snel terug. Hem restte slechts de kater van de revolutie die niet gekomen was, zoals de tekenaar in De Groene van 23 november het spottend verbeeldde.

Desondanks waren het roerige tijden. Zoals wel vaker zegt de advertentiepagina in dit geval meer dan alle redactionele kolommen bij elkaar. De rechtse oppositie mag anno 2007 nog zoveel kabaal maken over links beleid, welke Nederlander denkt er tegenwoordig serieus over zich te verzekeren tegen ‘oorlogsschade en volksoproer’?

***
Bezoek het historisch archief van De Groene Amsterdammer en blader door de eerste 64 volledige jaargangen, van 1877 tot en met 1940. http://193.67.146.137/dga/