Spaans ongenoegen gestraft met de wapenstok

Barcelona – Je hoort het de laatste tijd vaak in Spanje. ‘Hoe het ermee gaat? Ach, we mogen niet klagen.’ Letterlijk dan.

Spanjaarden mogen van hogerhand steeds minder klagen. Intussen lijkt hogerhand vastberaden om hun elke dag meer reden tot klagen te geven. Met het uitdragen van ongenoegen op straat moet je tegenwoordig uitkijken, want de wapenstokken dansen er lustig op los. Regelmatig levert dat onaangename beelden op van bebloede demonstranten. Ook op het internet kun je maar beter op je woorden passen. Wie een oproep doet tot een vreedzame manifestatie die uiteindelijk toch op geweld uitdraait, wordt strafbaar gesteld als organisator van volksoproer. Het is een van de nieuwe vondsten van minister van Justitie Ruiz Gallardón.

Bij de criminalisering van de straatprotesten gaat de regering van premier Mariano Rajoy niet subtiel te werk. De organisatoren van de actie #25-S Rodea el Congreso (‘Omsingel het parlement’) weten er alles van. Dat hun omsingeling symbolisch en geweldloos bedoeld was, zoals alle acties van de indignados, bleek zonneklaar uit het manifest dat ze vooraf verspreidden: ‘We gaan het parlement omsingelen om het te bevrijden van een ontvoering die het tot een overbodig orgaan heeft gemaakt. Een ontvoering van de volkswil door de Troika (ec, ecb, imf) en de financiële markten met de mede­werking van de meeste politieke partijen.’

Voor de gedachte dat het Spaanse parlement in zekere zin overbodig is geworden, zijn goede argumenten aan te voeren. De regering-Rajoy drukt bijna al haar bezuinigingsmaatregelen door per decreet, wat een parlementair debat over de juistheid van de keuzes uitsluit. Maar wie het parlement fysiek wil gijzelen, zoals de franquistische kolonel Tejero dat in 1981 deed, gaat het natuurlijk niet aan de grote klok hangen. Toch werden acht organisatoren van de actie opgepakt voor dit ‘misdrijf tegen de hoge organen van de natie’. Vanuit regeringskringen werden ze fanatici, coupplegers, zelfs nazi’s genoemd.

De omsingeling van het parlement in Madrid verliep niet geheel geweldloos, de politie reageerde met keiharde charges. Maar hoe begon het geweld? Een politiebond gaf het bestaan van infiltranten toe. Op tv zagen we beelden van een gemaskerde demonstrant met capuchon die de politie aanviel. Een handvol agenten stortte zich op hem en begon erop los te slaan. Duidelijk hoorbaar schreeuwde de demonstrant: ‘Niet slaan, verdomme, ik ben een collega!’