De Groene Live #26: Strijd om de ziel van Amerika. Kijk woensdag om 20.30 naar de live-uitzending. Meer informatie

Spaanse burgers zweren op de eenheid

Barcelona – ‘Zweren jullie naar eer en geweten trouw aan de vlag en aan de koning?’ De stem van luitenant-generaal Álvarez-Espejo García buldert over het paradeplein van de Bruc-kazerne in Barcelona. In de hete voorjaarszon staan legereenheden opgesteld van de bergtroepen uit Girona, Huesca en Navarra.

Maar we zien hier vandaag niet alleen militairen. Naast de soldaten staan 650 burgers zo strak mogelijk in het gelid. Mannen, vrouwen, jong en oud, met tatoeages, in mantelpakjes, pakken met stropdas.

Roerloos luisteren ze naar de plechtige generaalsstem. Voor een verhoogd dramatisch effect giet de geluidstechnicus er een vette nagalmsaus overheen. ‘En als het nodig is, offeren jullie dan je leven op ter verdediging van Spanje?’

Bij het woord España (aña-aña!!!) aangekomen bereikt de generaal een angstaanjagende climax. Tenminste voor de argeloze buitenstaander. Voor de burgers die hier op dit plein hun vrije zaterdag komen besteden klinkt het als muziek in de oren. ‘Ja ik zweer het!’ brullen zij in koor terug.

Sinds de afschaffing van de dienstplicht kunnen ook Spaanse burgers hun ‘betrokkenheid bij de verdediging van Spanje’ tonen. Daarvoor worden in kazernes door het hele land zogenaamde vlagzweerceremonies georganiseerd. In de loop van het jaar zijn er ruim dertig gehouden. Maar dit is de eerste van de afgelopen twee jaar in Catalonië, de noord-oostelijke regio waar de steun voor onafhankelijkheid intussen is verdubbeld naar zo’n zestig procent van de 7,5 miljoen Catalanen.

Volgens de Spaanse grondwet moet het leger de ‘territoriale eenheid’ van het land bewaken. Het leger moet zich ook onthouden van politieke bemoeienis. Dat laatste kost soms moeite. Als reactie op de groeiende roep om onafhankelijkheid in Catalonië en op de inspanningen van de Catalaanse president Artur Mas om naar Schots voorbeeld in november een adviserend referendum over de band met Spanje te houden, hebben verschillende hoge militairen al gezinspeeld op ingrijpen van het leger om daar een stokje voor te steken.

De belangstelling voor de ceremonie van vandaag kan gezien worden als een graadmeter voor de steun aan het leger en de kracht van de unionisten in Barcelona. En die is overweldigend, zegt een legervoorlichter. Toch stroomt het kazerneplein niet zo vol als hij had verwacht.

Het enthousiasme is er niet minder om. Administratief medewerkster Irene Luque (37) heeft uitgesproken rechtse ideeën en draagt ‘het vaderland in het hart’. Het vlagzweercertificaat dat ze vandaag heeft verdiend komt straks op een mooi plekje aan de muur te hangen. ‘Viva España!’