Het gerechtelijk dossier over de tragedie van Melilla, het grootste bloedbad aan de Europese buitengrens van de voorbije jaren, is na een ‘diepgaand onderzoek’ afgesloten. Aldus de Spaanse justitieminister Pilar Llop begin deze maand in het Europees Parlement. Een rechtszaak over de toedracht van de dood van 23 migranten – ngo’s telden 37 slachtoffers en ruim zeventig vermisten – was niet nodig.

De dood van de migranten bij de massale grensbestorming van de Spaanse enclave in Marokko op 24 juni was de schuld van de migranten zelf, concludeerde het Openbaar Ministerie in Madrid. De slachtoffers waren verdrukt en vertrapt door een ‘lawine van honderden personen’ die zich een weg baanden door een geforceerde poort in de grenspost. Dat is van meet af aan de officiële versie van Marokko geweest. Het Spaanse OM neemt deze lezing zonder meer over en toont geen spoor van twijfel over het politieoptreden.

De Spaanse aanklager Beatriz Sánchez baseert zich op de politie (zeventien agenten), de politie (zes rapporten) en de politie (politiehelikoper en -drone). Helaas laten de videocamera’s van de politie het op cruciale momenten afweten. De agenten en hun bazen schetsen een helder beeld: het ging om een zeer gewelddadige horde migranten. Desondanks beperkte de politie zich tot een minimum aan proportionele inzet.

Aanklager Beatriz Sánchez heeft ook vier migranten verhoord. Hun getuigenissen beslaan precies vijf regels in het rapport. Ze gaan over het feit dat ze stenen hadden gepakt om zich te verdedigen. De aanklager gebruikt dit als bewijs dat de politie gelijk heeft: de migranten waren uiterst gewelddadig. Kennelijk hebben deze getuigen niets interessants gezegd over de dood van tientallen lotgenoten die zich voor hun ogen voltrok.

Inmiddels zijn er tal van onafhankelijke onderzoeken verschenen. Amnesty International, Human Rights Watch, kerkelijke instanties, een bbc-documentaire en een gezamenlijk onderzoek van grote Europese kranten hebben een stroom van kennis en bewijzen opgeleverd over de tragedie. Stuk voor stuk zijn ze zeer kritisch over het buitensporige geweld op die dag. Niet van de migranten, maar van de Spaanse en Marokkaanse politie. Advocaat José Alonso van de Vereniging voor Mensenrechten in Melilla is niet verbaasd. ‘Zo werkt de justitie in Spanje.’

Het aantal in 2023 getelde doden en vermisten aan de buitengrenzen van Europa, volgens het Missing Migrants Project (IOM): 49