Spaanse klokkenluiders lopen groot gevaar

Barcelona – Álvaro Lapuerta wilde alles opbiechten. De man die van 1993 tot 2008 verantwoordelijk was geweest voor de boekhouding van de rechtse Volkspartij (PP) en die meer dan wie ook wist over de zwarte partijkas en andere duistere praktijken in de partij van Mariano Rajoy had er genoeg van. Maar zijn memoires zouden pas mogen verschijnen na zijn dood, dat wel. Lapuerta vroeg journalist Ignacio Escolar om zijn verhaal op te tekenen. Escolar ging akkoord.

Dat was op vrijdag 26 april 2013. De week erop zouden Lapuerta en Escolar beginnen met het eerste interview. Het zou nooit plaatsvinden. Zondag 28 april, twee dagen na zijn ontmoeting met Escolar, kwam de 85-jarige ex-penningmeester onder onduidelijke omstandigheden ten val voor de deur van zijn woning in Madrid. Lapuerta liep ernstig hersenletsel op en raakte in coma. Zijn familie noemde de valpartij ‘vreemd’. Na enkele dagen ontwaakte Lapuerta, maar hij werd nooit meer de oude. De artsen verklaarden hem ‘dement’. Hij nam geen contact meer op met Escolar.

Schrijf u in voor onze dagelijkse nieuwsbrief en ontvang iedere ochtend het beste uit De Groene in uw mailbox.

Onlangs overleed Lapuerta. Daarop maakte Escolar zijn ontmoeting bekend met de man die een boekje open wilde doen over corruptie onder de Spaanse conservatieven. Lapuerta ergerde zich aan de manier waarop de nieuwe generatie bestuurders in zijn partij zich verrijkte via dubieuze vastgoedtransacties. Hij kreeg anonieme bedreigingen per telefoon.

Lapuerta was een van de verdachten in de affaire-Gürtel, het corruptieschandaal rond de PP waarvan het eerste vonnis onlangs leidde tot de val van het kabinet-Rajoy. Uitspraken in de zeven andere deelprocessen zijn de komende maanden te verwachten. Rajoy en de rest van de landelijke partijtop zijn – althans juridisch – tot nu toe de dans ontsprongen. Maar de vraag is of dat ook zo was geweest als Lapuerta geen hoofdletsel had opgelopen. Ook anderen die betrokken waren bij corruptie van de PP kregen een ongeluk, pleegden zelfmoord of stierven onverwacht. Sinds de start van het onderzoek-Gürtel in 2009 zijn tien mensen zo om het leven gekomen. Sommigen, zoals ex-bankier Miguel Blesa, onder verdachte omstandigheden.

Het raadslid van de PP dat de zaak-Gürtel aan het rollen bracht, kreeg diverse doodsbedreigingen en drie belastinginspecties. Een onbekende automobilist drukte zijn vrouw van de weg af, wat ze ternauwernood overleefde. Eigenlijk is het een klein wonder dat het tot een rechtszaak gekomen is. Of misschien bestaan er simpelweg geen doofpotten die groot genoeg zijn voor zo veel bagger.