Spaanse moskee lijkt te veel op een moskee

Barcelona - Van alle redenen die je zou kunnen bedenken om tegen de bouw van een moskee te zijn, is die van het gemeentebestuur van Torroella de Montgrí ongetwijfeld de origineelste.

Na acht jaar moeizame voorbereidingen kreeg het bouwproject van de plaatselijke moslimgemeenschap in dit Catalaanse stadje in mei eindelijk groen licht van de gemeente. De bouw zou in september van start gaan. Maar eerst moesten er nog even raadsverkiezingen worden gehouden, en die pakten verkeerd uit voor de vijftienhonderd moslims in Torroella. Vanzelfsprekend had het pas aangetreden rechtse gemeentebestuur helemaal niets tegen moskeeën. Toch trok het de bouwvergunning onmiddellijk in. Het ontwerp van de moskee deed namelijk sterk denken aan een moskee. Ook dat zou misschien nog niet eens onoverkomelijk zijn, ware het niet dat de ‘stedenbouwkundige harmonie’ van de omgeving door het bouwsel een ‘historische vervalsing’ zou ondergaan. Breng daar maar eens iets tegenin.
Van het oorspronkelijke ontwerp was de minaret al gesneuveld. Minaretten roepen namelijk weerstand op, zoals socioloog en moskeedeskundige Jordi Moreras uitlegt. Zou de moskee met haar koepeltje en portiek met vijf pilaren de architectonische harmonie van het middeleeuwse stadscentrum verstoren? Dat lijkt onwaarschijnlijk, gezien de beoogde locatie van de moskee op het industrieterrein. Misschien moeten de Arabische bouwelementen - waar elke oude Spaanse stad bol van staat - in dit geval plaats maken voor rolluiken en een schoorsteen om de esthetische botsing te vermijden. Maar mogelijk is de botsing van een heel andere aard en kan geen tekentafel daar iets aan veranderen.
Catalonië heeft veruit de grootste moslimbevolking van Spanje. Bijna twintig procent van de 7,5 miljoen Catalanen is moslim. Het is ook vooral in dit noordelijke gewest waar spanningen tussen autochtone en islamitische buurtbewoners aan de oppervlakte komen. Bij de jongste raadsverkiezingen boekte de Catalaanse Wilders en voormalig lid van de fascistische Falange Josep Anglada forse winst. Zijn partij verkreeg een beslissende positie in veel kleine en middelgrote gemeenten waar de moslimbevolking in sommige gevallen oploopt tot meer dan veertig procent. Omdat dit bijna allemaal buitenlanders zijn van buiten de Europese Unie hebben ze geen stemrecht. Het succes van het antimoslimdiscours van Anglada verleidt ook de traditionele rechtse partijen (zoals de Catalaanse nationalisten van CiU en de Volkspartij) om een steeds minder verhulde racistische toon aan te slaan.
Intussen barsten de geïmproviseerde gebedshuizen van de moslims in Torroella uit hun voegen, net als in talloze andere steden in Spanje. Meestal zijn het benedenverdiepingen in overbevolkte oude woonwijken en is overlast voor de buurtbewoners dus zo ongeveer gegarandeerd. Maar niet iedereen lijkt dat erg te vinden.