Spanje gaat uitfluiten van het volkslied verbieden

Barcelona – De Spaanse pers heeft het er al maanden over. Hoe kunnen we een eventueel fluitconcert tijdens het spelen van het volkslied voor de bekerfinale tussen FC Barcelona en Athletic de Bilbao zo hard mogelijk bestraffen?

Moeten we de wet nog even snel wat strakker aantrekken om fluiters te kunnen opsluiten? Het stadion laten ontruimen? De clubs in kwestie uitsluiten van deelname aan toekomstige toernooien?

Afgelopen zaterdag werd de wedstrijd gespeeld. Het volkslied ook. Het was alleen bijna niet te horen doordat het fluitconcert deze keer nog harder klonk dan tijdens de vorige bekerfinale tussen de Catalaanse en Baskische club in 2012. Als de dreigementen van sancties enig effect hebben gehad op de honderdduizend Catalanen en Basken in stadion Camp Nou, dan was dat in averechtse zin.

In de meeste democratische landen wordt het uitfluiten van een ambtsdrager of een nationaal symbool gezien als iets wat onder de vrije meningsuiting valt. Dat was ook de conclusie van rechter Santiago Pedraz van het Nationale Hof in Madrid toen hij in 2009 over dezelfde kwestie moest beslissen: volkslied uitfluiten mag.

Maar dat moet maar eens afgelopen zijn, vindt de regering-Rajoy. Nog geen uur na het fluitconcert lag er al een verklaring waarin het kabinet ‘de aanvallen tegen de symbolen van de Spanjaarden, hun democratie en hun samenleving’ veroordeelt. De regering dreigde met sancties tegen ‘de verantwoordelijken’, zonder dat precies duidelijk was wie dat waren.

De kwestie ging naar de Staatscommissie tegen Geweld, Racisme en Vreemdelingenhaat in de sport. Deze heeft als taak om het ‘aanzetten tot haat’ in de stadions te bestraffen. De nationale ombudsvrouw Soledad Becerril ontwaarde ook ‘trekken van haat’ in het fluitconcert. ‘Nationale symbolen moeten gerespecteerd worden, net als in elk ander land’, zei Becerril.

Aanzetten tot haat, een aanval tegen de democratie: het lijken allemaal nogal overdreven termen voor een vorm van afkeuring die je elke week in stadions over de hele wereld kunt horen. Maar de regerende Volkspartij kondigde meteen een nieuwe wet aan om ‘beledigingen van nationale symbolen’ strenger te kunnen straffen. In deze gevallen moest de vrijheid van meningsuiting voortaan maar opgeschort worden.

Hoe anders lag dat allemaal bij een andere voetbalwedstrijd niet zo lang geleden in Spanje. In oktober 2012 speelde het Spaanse elftal in Madrid een interland tegen Frankrijk. Het Franse volkslied werd overstemd door het geschreeuw en gefluit van de Spaanse supporters. Maar dat was natuurlijk gewoon onschuldige rivaliteit.