Spanje verklaart zonne-energie de oorlog

Barcelona – Stel, je hebt een land zonder fossiele brandstoffen, waardoor je bakken met geld uit moet geven aan de import van olie en gas. Bovendien loop je achter bij de internationale afspraken over de uitstoot van broeikasgassen.

Maar je hebt wel veel zon, en zonnepanelen worden steeds efficiënter en goedkoper. Wat doe je dan als regering? Heel simpel: je zet alles op alles om het gebruik van zonne-energie zo veel mogelijk te ontmoedigen.

De hardnekkigheid waarmee de Spaanse regering de wetten van de rationele logica, het economisch nut en het gezonde verstand tart is bewonderenswaardig, net als het cynisme waarmee minister José Manuel Soria afgelopen vrijdag het ‘decreet over energetische zelfvoorziening’ presenteerde. ‘Deze regulering geeft een nieuwe impuls aan de stroomopwekking uit duurzame bronnen’, zei de minister van Energie van de rechtse Volkspartij (PP). Niemand kon de minister tegenspreken. Dat kwam vooral doordat niemand op dat moment de inhoud van het zonnepanelendecreet kende. De volgende dag verscheen het in de staatscourant. Het decreet bleek een oorlogsverklaring te bevatten aan een gevaarlijk type individu, de thuisteler voor eigen stroombehoefte. Een nieuwe impuls was het zeker. Maar dan wel tégen duurzame stroomopwekking door de consument, zoals energie-expert Jorge Morales de Labra betoogt.

Een doeltreffend afschrikmiddel zijn de bureaucratische hindernissen, een specialisme waarin Spanje tot de wereldtop behoort. Voor een zonnepanelensetje dat amper voldoende vermogen levert voor een koelkast moet je een technisch rapport van het ontwerp overleggen, een ‘studie van aansluiting’ betalen, een volledig parallelle elektrische installatie aanleggen inclusief een extra ‘intelligente’ stroomverbruikmeter (waartoe de stroomleverancier toegang moet hebben), het peperdure rapport van de erkende installateur overleggen, je inschrijven in het ‘register van zelfconsumenten’, en zo gaat het nog even door. De maximale boete voor wie zijn eigen stroom produceert zonder al deze paperassen in orde te hebben is hilarisch: zestig miljoen euro. Ook nogal wonderlijk is de bepaling dat leveringen door particulieren aan het stroomnet niet vergoed worden en ook niet worden afgetrokken van de stroomrekening.

Verder wordt de ‘zonnetaks’ ingevoerd. Wie zonnepanelen installeert, betaalt over de zelfgeproduceerde stroom een belasting die bijna de helft is van de kWh-prijs die hij betaalde aan het stroombedrijf. ‘Solidariteit met de andere consumenten’, noemt de regering dat. Anderen, zoals Morales de Labra, zien het meer als solidariteit met de grote elektriciteitsbedrijven.