Special Relationship ten einde

“Een groep eilanden dichtbij het Europese vasteland” die bij elkaar genomen “net iets kleiner dan de staat Oregon zijn”. Dit was de manier waarop het Verenigd Koninkrijk werd omschreven in de persmap van de Amerikaanse journalisten die met Barack Obama waren meegereisd naar de G20 in Londen. Voorts werd Frankrijk – “viervijfde van de grootte van Texas” – aangeduid als de oudste Amerikaanse bondgenoot in de Oude Wereld.

Maar het meest werden de gastheren gekrenkt door het weglaten van de heilige woorden ‘special relationship’, iets waar alle Britse premiers sinds Winston Churchill veel waarde aan hechten, hoewel sommigen meer (Thatcher, Blair, Major) dan anderen (Eden, Wilson, Heath). Ook Gordon Brown heeft er de mond van vol, zeker na de verkiezing van Obama, onder wiens stardust hij hoopt te kunnen schitteren. Echter, dat de liefde niet wederzijds is, bleek vorige maand reeds bij Browns bezoek aan het Witte Huis. Brown had zich de maanden ervoor niet populair gemaakt door de schuld van de wereldcrisis voortdurend aan de andere kant van de Atlantische Oceaan te leggen, al hield hij deze beschuldiging voor zich tijdens zijn toespraak in het Huis van Afgevaardigden. Obama is bovendien niet vergeten dat Brown de door hem verfoeide Irak-oorlog stilzwijgend heeft gesteund. Een grote, gezamenlijke persconferentie kon er niet af en de twee beleefden geen ‘Colgate-moment’, zoals de wapenbroeders Blair en Bush dat hadden. Obama sprak van een ‘special partnership’ tussen de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, wat een stuk minder speciaal klinkt dat wat de Britten gewend zijn.

Voor zijn vertrek kreeg Brown van de president 25 klassieke Amerikaanse films mee, dvd’s die in Engeland om technische redenen onbruikbaar bleken te zijn. Obama’s bezoek aan Londen begon met een Full English Breakfast op 10 Downing Street, waarna hij koffie dronk met de leiders van Rusland en China, een korte lunch had met de Conservatieve leider (en aankomende premier) David Cameron, om vervolgens een geanimeerde middag te beleven op Buckingham Palace, waar zijn auto (‘The Beast’) de oprijlaan versperde, dit tot grote ergernis van de lakeien. Terwijl zijn vrouw Michelle het goed bleek te kunnen vinden met koningin Elizabeth (dat ze de armen op elkanders ruggen lieten rusten was voorpaginanieuws in de Londense avondkranten), beleefde Obama lol met de prins-gemaal. Obama was aan het vertellen over zijn ontmoetingen, eerder op de dag, met Gordon Brown, Dmitri Medvedev and David Cameron, waarop de hertog hem in de rede viel: “Can you tell the difference between them?” De Britse journalisten deden dit af als de zoveelste verspreking van de 87-jarige ’Duke of Hazard’ maar misschien was de vraag wel serieuzer dan deze leek. Voor Obama is Brown één van de vele wereldleiders, maar bijzonder? Nee.