Spelbrekers

‘Milosevic toont zich voor de zoveelste keer een meester in het sarren en tarten van de internationale gemeenschap’, zei Henny Stoel in het acht-uurjournaal. Dat was geen citaat of een samenvatting van andermans standpunt, maar geheel en al haar eigen mening. In een opinieblad is zo'n uitspraak, mits beargumenteerd, op zijn plaats, maar als nieuwslezers zich namens ons allemaal zulke waardeoordelen permitteren, is er meer aan de hand.

De uitspraak van Stoel past in het ‘spelbreker-concept’ dat het westerse denken over internationale betrekkingen beheerst. Het is gebruikelijk geworden om de leiders van zogenaamde 'bandietstaten’ af te schilderen als de grote spelbrekers in het internationale verkeer, als de party poopers van de nieuwe wereldorde. De willekeur waarmee deze leiders en hun volken worden afgestraft, neemt bizarre vormen aan. Vorige maand was Irak aan de beurt, u weet wel, het land dat elk ogenblik de hele wereldbevolking kan vergiftigen. Kennelijk is de grote alchemist even met vakantie, want nu moet opeens Milosevic afgestraft worden. Op de website van Het Parool kun je een knopje indrukken bij de vraag of Servië moet worden gebombardeerd, ja of nee? Over zinloos geweld gesproken. Wie gaan we volgende maand bombarderen? Khadafi, Castro, Kim Yong-Il? Of zullen we sjeik Bin Laden nog eens doen? Natuurlijk zijn deze leiders bandieten, maar zij zijn wel de zwakste bandieten op het wereldtoneel. China schendt op grote schaal de mensenrechten, pleegt volkerenmoord in Tibet en bedreigt met zijn territoriale claims de vrede in Oost-Azië. Maar China heeft kernwapens en is een grote markt voor westerse investeerders, dus met China doen we zaken. Rusland is een maffiastaat en pleegt oorlogsmisdaden in Tsjetsjenië, maar dat land bombarderen we niet, want het is nog steeds een kernmogendheid en bovendien willen we iets terugzien van onze miljardenleningen. Israel bezet Arabisch gebied, martelt Palestijnen en produceert massavernietigingswapens, zoals we aan den lijve ervoeren toen een Boeing met grondstoffen voor de chemische wapenfabriek in Nes Ziona op de Bijlmer neerstortte. Toch bombarderen we Nes Ziona niet, want Israel is onze bondgenoot in het Midden-Oosten. Indonesië moordt op zijn beurt Oost-Timor uit, maar zolang Indonesische leiders geld in Amerikaanse verkiezingskassen storten, zullen we ook Jakarta niet bombarderen. We laten het aan de Verenigde Staten over om zowel de bommen als de aandacht van de media te richten. ’s Werelds politieagent bestookt naar eigen goeddunken Arabische en Afrikaanse steden, steunt de etnische-zuiveringspolitiek van Kroatië en Turkije, en beschermt wurgregimes in Saoedi-Arabië, Afghanistan, Congo en elders, maar de slachtoffers zie je niet op CNN. Daarentegen wordt er genadeloos ingezoomd op elke vierkante meter grond waar Washingtons prestige in het geding is. De eerste berichten over de moordpartij in Racak waren nog niet binnen of alle Nederlandse politici en media wisten, in navolging van het State Department, dat Milosevic 'genocide’ had gepleegd. Toch bestaat gerede twijfel over de toedracht in Racak. En zelfs als dit drama geheel het werk van Servische beulen was, kan het alleen worden begrepen tegen de achtergrond van de maandenlange sluipmoordcampagne van het Kosovo Bevrijdingsleger die erop gericht was de Serviërs zover te krijgen. Het aangename van de bandieten is dat ze het kwaad personifiëren, zodat nadenken over de echte dilemma’s overbodig wordt. 'Milosevic is geen deel van het probleem, hij is het probleem’, zei de Amerikaanse woordvoerder Jerry Rubin. De enige oplossing voor het conflict is dus een shoot out met Milosevic. En wat het spelbreker-concept helemaal dankbaar maakt, is het feit dat de bandieten hun macht vergroten door al die bommen, dreigementen, sancties en vooroordelen die wij over hun volken uitstorten. Ze gedijen dankzij onze hypocrisie en ons gebrek aan initiatief en originaliteit. Zolang we volhouden dat geweld het enige antwoord op hun wandaden is, kunnen we nog jaren plezier aan hen beleven. Maar we moeten niet raar opkijken als één van die onverlaten op een dag een primitieve atoombom laat ontploffen in Washington, Tel Aviv of Rotterdam. Tweederde van de mensheid zal applaudisseren in het besef dat geweld de enige taal is die wij verstaan.