Spelen dat je speelt

Animo is niet meer te zien, maar van 26 t/m 30 september staan Kas & De Wolf in De Brakke Grond met een nieuwe voorstelling, getiteld Show.
Voortdurend wordt er tijdens de voorstelling Animo van Ton Kas en Willem de Wolf in de tekst gebladerd. Dat doet Lina Fregeres, die blijkbaar de functie heeft van een soort script-girl. Dat is handig, dan kan ze eventueel de acteurs souffleren als ze hun tekst kwijt zijn. Maar het script is er voornamelijk voor het slapstick-effect. Voortdurend laat Fregeres het pak papier uit haar handen vallen, blaadjes vliegen in het rond en worden zuchtend bij elkaar geraapt. Met een lichte wanhoop probeert Fregeres op de kreukelige papiertjes bij te houden bij welke scene de voorstelling is aangeland, om dat even later moedeloos weer op te geven. Het script is er niet om de orde te bewaken maar om de chaos te vergroten. En hetzelfde geldt voor de script-girl. Als zij uit zichzelf iets zegt, zijn dat zinnen die in vorige scenes al door de andere acteurs zijn uitgesproken.

Die andere acteurs, dat zijn Ton Kas en Willem de Wolf. In Animo tiranniseren zij als vanouds met z'n tweeen de rest. En de rest, dat is behalve Lina Fregeres ook het verplichte blondje dat we bijvoorbeeld kennen uit voorstellingen als Naar de natuur en Bio (1991). Dat blondje is sexy gekleed, laat zich de hele voorstelling lang bewonderen en heeft niets in te brengen. Als zij uit zichzelf iets zegt, is dat zoiets als: “Die zinnen die ik uit mijn hoofd heb geleerd, zitten die er nog in?” Het is duidelijk: in Animo maken Kas & De Wolf weer eens toneel over de poging om toneel te maken. Maar dat doen ze met dezelfde waanzinnige humor als Tommy Cooper, die goochelshows maakte over de poging om te goochelen. Irritant melig en van een hopeloze slapte, maar intussen genadeloos in het onthullen van de mechanismen die de mens brengen tot het opvoeren van kunstjes. Voor Ton Kas is de conclusie van die genadeloze analyse dat het geen zin heeft om ook maar iets te doen. Willem de Wolf is zoals altijd de optimist van het komische duo, die probeert te redden wat er te redden valt.
Tot zover geen nieuws. Maar het bijzondere van Animo is het feit dat Kas & De Wolf voor het eerst lijnrecht tegenover elkaar komen te staan. Alleen in de beginscene zijn ze samen, als ze spelen dat ze in een auto zitten. Daarna gaan ze een eind van elkaar staan en daar komt geen verandering meer in. Die verwijdering, de poging van Willem de Wolf om toenadering te zoeken en de analyse die hij geeft van hun verhouding, is het echte drama van de voorstelling. Het zogenaamde mislukken van de voorstelling is daarvan alleen maar een symptoom.
Geweldig is de uitvinding van het karaoke-theater die in Animo wordt geintroduceerd. Het publiek mag meedoen. Toeschouwers komen naar voren lopen als naar een interruptie-microfoon, en lezen op een monitor de teksten die zij moeten spreken. Dat zijn voornamelijk bezwaren tegen de voorstellingen en ongevraagde adviezen aan de beide heren. Via die publieksteksten maken Kas & De Wolf indirect een heleboel duidelijk van wat zij willen vertellen. “Jullie zouden je lengteverschil moeten uitbuiten”, zegt zo'n toeschouwer. “Maar dan moeten jullie wel naast elkaar gaan staan.” Dat wilden ze nu eens niet. Ton Kas treedt terug, hij vervalt in een totale lethargie. Willem de Wolf blijft alleen op de voorgrond.
De ontreddering die dat oplevert, dat is Animo.