Spirituania

Het gaat goed met het ‘spirituele boek’ in Nederland. De vertaling van James Redfields Celestijnse belofte gaat met 70.000 verkochte exemplaren reeds de eenendertigste druk tegemoet, Irene’s Dialoog met de natuur valt al evenmin aan te slepen. Aangetrokken door dit succes stort een steeds groter deel van uitgevend Nederland zich op de spirituele groeimarkt. Het betrekkelijke isolement waarmee al vanouds in occulte levenssferen verkerende uitgeverijen als Kok, Ankh-Hermes en Servire decennialang ongestoord hun gang konden gaan, is definitief voorbij.

Bijna wekelijks meldt zich weer een nieuwe uitgeverij bij de vakboekhandel met nieuw bewustzijnsverruimend drukwerk. Zo rolden eerder deze maand de spirituele ontboezemingen van zowel Lenny Kuhr als Imca Marina van de pers, en kwam een fan van Irene, de debutant Hans Bouma, met de typische slipstream-produktie Brieven aan Irene. Ook deze auteur wordt regelmatig overvallen door de ontoombare drift een eik te omarmen en babbelde in de wateren van Hawaii al even intiem met dolfijnen als de prinses. In het jongste nummer van Jonas, het blad voor de antroposofie, komt een keur van uitgevers van het spirituele boek aan het woord. De voornaamste boodschap: het spul valt niet aan te slepen.
Weliswaar is de markt nog niet zo onverzadigbaar als in de Verenigde Staten, waar inmiddels een op de drie verkochte boeken van spirituele origine is, maar het kan met het huidige groeitempo niet lang meer duren of dat is ook hier het geval. Jonas meldt dat er vooral belangstelling bestaat voor de spirituele roman van Nederlandse origine. Sinds Harry Mulisch’ occulte bestseller De ontdekking van de hemel in de Verenigde Staten werd uitgeroepen tot het belangrijkste boek sinds Homerus’ Odyssee en Dante’s Goddelijke komedie, gelden de diepere inzichten van de Nederlander ook in mondiaal opzicht als hot stuff. Nederlandse debutanten, grijpt uw kans!
Geheel tegengesteld aan deze spirituele trend is het besluit van de Hortus Botanicus van de Universiteit van Amsterdam om het Sai Baba-congres dat daar 12 december zou plaatsvinden, op het laatste moment te verbieden. De Shri Sai Baba Tempel te Lelystad wilde in de Hortus een speciale wervingsdag voor docenten en studenten van de hoofdstedelijke universiteit beleggen. De 70-jarige Indiase goeroe Sai Baba wordt door zijn zes miljoen volgelingen aanbeden als de incarnatie van het goddelijke opperwezen Vishnoe. Zo verandert hij moeiteloos water in benzine en kan hij spontaan gouden polshorloges en kostbare armbanden uit het niets ‘materialiseren’. De directie van het zalencomplex durft het feest echter niet aan, nu het Amsterdamse actieblad Ravage twee weken geleden berichtte over de harde hand waarmee Baba-fans in India aanvallen op de goeroe afstraffen. Journalisten van het tijdschrift Indian Sceptic, dat berichtte over de ordinaire goocheltrucs die de basis zouden zijn van Sai Baba’s magie, werden het slachtoffer van opzettelijke verkeersongelukken en andere verregaande bedreigingen, aldus de Leidse filosoof Herman de Tollenaere in Ravage. De Tollenaere, die onlangs onder de titel The Politics of Divine Wisdom een baanbrekende studie over de politieke invloed van de theosofie in Europa en Azië het licht deed zien, gaat 6 december in het Haagse krakersbolwerk De Blauwe Aanslag overigens in debat met enige kopstukken van de Nederlandse theosofenwereld. Het onderwerp van debat: de omstreden rassenleer van madame Blavatsky en haar imitator Rudolf Steiner.