Split-screen journalistiek

Oorlogscorrespondent Christiane Amanpour van CNN vertrok op 16 december naar Bagdad toen daar de pleuris uitbrak. Ze rekende erop non-stop met ‘breaking news’ in beeld te zijn. Zo'n high-tech oorlog is altijd kassa voor Amerikaanse kabelzenders als Fox, MSNBC en CNN. Je laat verslaggevers en studiogasten eindeloos praten bij de vaalgroene beelden van Operatie Desert Fox, en je hebt uren mooie, goedkope tv.

Probleempje: die week sloeg politiek Washington ook op tilt. De hoorzittingen over impeachment werden eerst een dag uitgesteld omdat een afgezette Commander in Chief niet al te best leek voor het moreel van de Amerikaanse troepen in de Golf. Maar de dolgedraaide conservatieve vleugel van de Republikeinse Partij moest en zou haar impeachment krijgen, en op 19 december ging het Huis van Afgevaardigden er inderdaad toe over. Voor de elektronische media was de vraag wat te doen met deze duizelingwekkende stortvloed aan gelijktijdig wereldnieuws. De oplossing was split-screen journalism: alle zenders gingen over tot meerdere beelden op één scherm. Op een gegeven moment had de Amerikaanse CNN drie beelden tegelijk: rechts Amanpour in Bagdad, linksboven de impeachment-zitting en linksonder de reactie van Clintons woordvoerder op de gebeurtenissen in het Huis van Afgevaardigden. Washington was nieuwsdronken. De talking heads promoveerden hun coverage van de ‘waanzinnige’, 'surrealistische’ en 'historische’ gebeurtenissen van die zaterdag meteen tot de 'definitieve doorbraak van split-screen journalistiek’. Maar om de zoveel tijd maakten de zenders toch een keuze om één gebeurtenis het beeld te laten vullen. Het verraste nauwelijks dat de tv-bonzen op de meeste netten voor Clinton en zijn Republikeinse aanklagers kozen. Qua zendtijd versloegen zij op alle schermen de bommen en de doden in Irak. Het motto voor veel Amerikaanse media, zeker de elektronische, was 'all Monica all the time’. Het Watergatetijdperk van agressieve onderzoeksjournalistiek lijkt goeddeels ten einde. Geruisloos is de journalistiek vorig jaar het Monicatijdperk in gegleden. Carl Bernstein en Bob Woodward, in 1974 bij de Washington Post de jonge helden van het drama rond Richard Nixons aftreden, zijn inmiddels grijzende, fantastisch betaalde commentatoren geworden voor de networks. Daar praten ze de tijd vol over, inderdaad, Monica Lewinsky.