Spreek Duits, please

Berlijn - Behalve een voor Nederlandse begrippen weelderige stilte heeft de Intercity-Express van Berlijn naar Keulen de reiziger nog veel meer te bieden. Flyers op de stoelen wijzen de passagiers erop dat zij met een koptelefoontje Hip Hop Hooray kunnen luisteren. Met de Railnavigator, te raadplegen via de Handy, blijft de klant geïnformeerd over zijn reis. Eenmaal aangekomen is er Carsharing beschikbaar, evenals Call a Bike of de Taxi Hotline. Maar niet lang meer. Na klachten van een conservatieve parlementariër hebben de Duitse spoorwegen beloofd minder anglicismen te gaan gebruiken. In de toekomst zal de Kiss & Ride bij de treinstations moeten wijken voor een Duitse variant.
Tot haar genoegen constateert de Verein Deutsche Sprache dat na jarenlange verdringing door het Engels het Duits aan een voorzichtige opmars bezig is. De taalpuristen krijgen steun vanuit de hoogste kringen. Guido Westerwelle, de liberale minister van Buitenlandse Zaken, sprak onlangs over de Duitse taal als een ‘principekwestie’, ja zelfs een 'politieke kwestie’.
Direct na zijn aantreden vorig jaar had Westerwelle voor ophef gezorgd door op een persconferentie te weigeren een vraag van een bbc-journalist in het Engels te beantwoorden. 'Dit is Duitsland’, verdedigde hij zich. En onlangs, in een gesprek met buitenlandse journalisten: 'Het is niet dat ik uw ongetwijfeld slimme vragen niet in het simpelste Engels kan beantwoorden. Maar ik geef niet jaarlijks wereldwijd honderden miljoenen euro’s uit ter bevordering van de Duitse taal om haar dan uitgerekend in eigen land niet te spreken.’
Westerwelle’s taalverdediging maakt naar eigen zeggen deel uit van de bredere geistig-politische ommekeer die de politicus nastreeft, en waartoe ook zijn recente aanvallen op de verzorgingsstaat als 'laat-Romeinse decadentie’ gerekend mogen worden. Maar pragmatischere overwegingen kunnen net zo goed een rol spelen. Een oude opname van Westerwelle die zijn publiek in het Engels te woord staat, werd vorig jaar een hit op YouTube. Het slakkentempo waarop het gezicht van Duitsland in den vreemde sprak, doet vrezen voor grote vertragingen bij internationale top-overleggen de komende jaren.
Het kan erger. Sinds kort circuleert er een nieuw Denglisch- - verduitst Engels - filmpje op internet. De hoofdrolspeler daarvan is de kersverse Duitse eurocommissaris Günther Oettinger. Hij praat - maar wat hij bedoelt, is nauwelijks te ontcijferen. Verstandig dat Oettingers collega Westerwelle zich wil inzetten voor een prominentere rol van het Duits binnen de Europese instituties.