Theater: Bostheater

Springplank in het bos

Er ligt een woud in het bos. Jawel, het is er nog. Op het podium van het openluchttheater in het Amsterdamse Bos staan zo’n dertig kale stammen die vorig jaar het decor vormden voor Wiener Wald, vrij naar Horvath.

Over ruim een week start op de grootste speelvloer van Nederland de jaarlijkse Bos-voorstelling, dit jaar Cyrano van Rostand. Als voorafje wordt twee weken lang een kwartet amuses aangeboden, per traditie in het BOSLAB, toneellaboratorium voor springplank­talenten. Op zo’n immens podium word je heel klein en er is weinig tijd om daar iets aan te doen. Je leert hier als jonge maker dus snel en veel over zulke essentiële zaken als blikrichting, flitsend bewegen, adequate teksten (of iets maken zonder woorden), ruimtegebruik, fysieke présence, toveren met licht en lijven.

Complexe zaken aan het publiek slijten moet je leep aanpakken, anders verzuipt dat hier in foute stelligheid of loze bedoening. Dat moeten de toneelmakers Roland Haufe en Thirsa van Til aan den lijve ondervonden hebben bij hun spoedcursus ‘gelukkig zijn in een economische crisis’, gemaakt onder de titel Alice in Financial Land. Deze korte voorstelling is een moedig, flitsend, beeldend maar op tekstniveau nogal taai gevecht met de valkuilen hier. Daarna verandert de toneelgrond onder bomen en vliegtuig­lawaai (van hoofdsponsor Schiphol) in een vloek en een zucht in ’n zwoele nachtclub. Waar huis­componist Aberto Klein Goldewijk zes prachtige zangeressen met een ‘orkest’ (dat hij uit zijn toetsenbord tovert) verleidt tot een gave show met weemoedige en snoeiharde songs, Sextet. Wat zojuist nog hoog, wijd, breed en diep getrokken werd, wordt hier opeens intiem en loopt uit op mooie a capella-zang op het voortoneel. Na de pauze, terwijl de bar langzaam het podium af rijdt, start een happening die een (tekstloze) kruising lijkt tussen een survivaltocht voor zeven pubers in de jungle, apekooien in de gymzaal en een live video game. Het opzwepend avontuur is voor zo ongeveer het complete bos en omgeving bedacht door Puck van Dijk, onder de titel Winnen is belangrijker dan meedoen, de ironische omkering van een dooddoener uit de succesagenda. Daarna is er nog een toegift.

Het loopt dan tegen middernacht. En we verplaatsen ons naar wat de directie van het openluchttheater zonder ironie ‘de kleine zaal’ noemt, meteen achter het grote podium. Ik kom al zo’n kwart eeuw in dit theater, hier was ik nog nooit geweest. Het ziet eruit alsof ’t er al een paar eeuwen ligt, een mini-amfitheater. Tussen de bomen spelen de onlangs aan de toneelschool afgezwaaide Yara Alink en Sander Plukaard een fastfood version van Albee’s Wie is er bang voor Virgina Woolf. Dat wil zeggen: ze spelen een aantal sleutelscènes. Ze werpen vervolgens de vraag op of je anno 2013 nog kunt laten zien wat dat stuk in het begin van de jaren zestig aanrichtte. En ze behandelen en passant de kwestie of het stuk toch misschien ooit is geschreven voor twee homostellen. Die toegift, die WHO IS/WE ARE heet, is ontwapenend goed. Door de intelligente analyse van de tekst. En om de eenvoud van middelen (paar pruiken, wat lipstick en een matras). Terwijl we net naar een etalage van grootschalig theatraal vernuft hebben zitten kijken, zien we hier hoe het ook kan. Een uitroepteken achter een sfeervolle en puntige avond.


BOSLAB 2013, t/m 19 juli, aanvang 21.30 uur. Vanaf 23 juli speelt hier Cyrano, waar WHO IS/WE ARE af en toe als toegift aan wordt geplakt, t/m 7 september, bostheater.nl