Sterke man Cambodja waant zich al winnaar

Phnom Penh – Sinds het begin van de verkiezingsstrijd gaan ze elke dag de straat op: de mannen van de Cambodian People’s Party (cpp).

Gewapend met vlaggen, megafoons en luide muziek rijden ze op brommers en in open trucks door het land. Het doel is simpel: houd de moraal hoog, zodat premier Hun Sen op 28 juli zonder al te veel problemen de overwinning van Cambodja’s parlementsverkiezingen kan opeisen.

Dat Hun Sen de verkiezingen gaat winnen, staat volgens politieke analisten buiten kijf. De ‘Sterke man van Cambodja’ staat al sinds 1985 aan het roer en heeft door de jaren heen een status van totale macht opgebouwd. In Cambodja doen de rechters, politiemensen en soldaten exact wat Hun Sen hun opdraagt, onafhankelijke waarnemers melden dat de premier de nationale verkiezingscommissie volledig in zijn zak heeft. ‘Als de overheid of de cpp een klacht indient bij de verkiezingscommissie, dan krijgen ze altijd gelijk’, zegt Kem Ley, een politieke wetenschapper die jaren voor de Cambodjaanse regering werkte. ‘De oppositie daarentegen zal bij een klacht nooit haar gelijk krijgen.’

Dankzij deze verkiezingscommissie heeft de cpp bijvoorbeeld het alleenrecht om campagne te voeren in de meest centrale parken in hoofdstad Phnom Penh en wordt er geen actie ondernomen als blijkt dat Hun Sens aanhangers staatseigendommen inzetten voor hun campagne, ook al is dat in strijd met de wet. Maar de onregelmatigheden blijven niet beperkt tot campagnetrucs. Met name op het platteland, waar het gros van de stemmen valt te winnen, zijn intimidatie en omkoping aan de orde.

Kem Ley: ‘Mensen worden er financieel aangemoedigd om cpp te stemmen. Mijn moeder heeft al drie keer twintigduizend riel ontvangen.’ Dat is drie keer bijna vier euro, een fors bedrag in een land waar een kwart van de bevolking nog geen euro per dag verdient. En dan zijn er nog de dorpen waar lokale cpp-leiders identiteitskaarten opkopen, om ze na de verkiezingen weer terug te geven. Of waar leden van de oppositie ontdekken dat ze plotseling niet meer als stemgerechtigde staan geregistreerd.

Hun Sen zelf is tijdens de campagne nauwelijks in het openbaar te zien. Wel laat hij zijn invloed op andere manieren merken. Bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat de staatstelevisie afgelopen week geen beelden uitzond van de terugkeer van oppositieleider Sam Rainsy na vier jaar ballingschap. In plaats daarvan genoten tv-kijkers opnieuw van tientallen brommerrijders die cpp-leuzen scandeerden en werden aangemoedigd door een handvol boeren.