Stof voor debat in Kenia

Nairobi – Twee van de grootste kranten van Kenia wijdden er afgelopen week een dubbele pagina aan: schetsen van mannequins met verschillende roklengtes, van mini tot maxi. Niet bedoeld als reclame maar als illu­stratie bij een bloedserieus discussieonderwerp. De minirok – symbool van de _roaring sixties _– kent anno 2012 een Keniaanse opleving dankzij de vraag hoe lang de rok van de uniformen van schoolmeisjes moet dan wel mag zijn.

De Kenianen lijken even afgeleid van de verkiezingscampagne. Het debat is uitgelokt door een uitspraak van minister van Onderwijs Mutula Kilonzo. ‘Waarom kleden jullie je leerlingen als nonnen?’ zou hij hebben gezegd als reactie op een staking van middelbare-schoolmeisjes. Oorzaak van het puberverzet waren de in hun ogen te lelijke en te lange nieuwe paarse schooluniformen. Kilonzo’s opmerking deed de natie ontsteken in woede. De katholieke kerk adviseert leerlingen ‘hun geest niet te laten vervuilen door de minister’. Op Facebook regent het uitspraken als ‘minderjarigen in minirok snappen nog niet dat ze non-verbaal seksueel gedrag vertonen’. Cartoonisten leven zich uit in plaatjes van een perverse, onder rokjes snuffelende minister.

Een paar centimeter stof maakt opeens een wereld van verschil. De ene Keniaan is milder dan de andere, maar de overheersende ­zienswijze is eenduidig: als vrouw, zeker als minder­jarig exemplaar, dien je je decent te kleden. Soms lijkt het alsof wijlen koningin Victoria (van wie wordt beweerd dat ze als staatshoofd van Brits Oost-Afrika weigerde een verbod op vrouwenliefde op te nemen in de wet ‘omdat wij vrouwen daar niet aan doen’) over haar graf heen regeert. In een onderzoek naar de grootste ergernissen tussen de seksen in Kenia stond het ‘te opzichtig kleden van vrouwen’ op één bij het ­mannelijke deel van de bevolking. Vrouwen storen zich vooral aan de hardnekkige gewoonte van veel mannen om ‘een buitenvrouw te houden’.

Opvallend is dat mannen en vrouwen samen optrekken in dit minirokdebat. Vrouwen zijn hier de grootste vijanden van vrouwen, roept mijn collega Millie Dok (32) dagelijks. Ze is een verlichte geest – op haar Facebook-profiel pronkt ze prominent met haar zogende borst – en volgt de discussie op de voet. Die viel precies samen met een huiselijk akkefietje met haar zeventienjarige zusje: ‘Ze is zonder overleg naar de kleermaker gegaan om haar uniform in te korten. Nu zit het zo strak dat ze nauwelijks nog kan bewegen. Ze had me om toestemming moeten vragen. Op school moet je er gewoon behoorlijk uitzien.’