Groen

Stokstaartje

In Editie NL van RTL4 leek de film The Meerkats heel leuk aangekondigd te worden, maar het ontaardde toch weer in stemmingmakerij. Stokstaartjes zijn heel koddige beestjes en The Meerkats is een film waar ik onmiddellijk heen wil, want ik zag in de trailer er één omvallen en dat was erg grappig. Komt ineens filmjournalist Robbert Blokland in beeld. Die ons vertelt dat de film gemanipuleerd is! Dat het niet een echte documentaire is! Voor de hoofdrol zijn meerdere stokstaartjes gebruikt, want wij zien het verschil toch niet! Wat een schandaal.
Ik rolde niet van mijn tv-stoel. Natuurlijk zijn zulke films ‘gemanipuleerd’, natuurlijk zijn het geen echte documentaires. Vroeger, toen ik nog onschuldig was, dacht ik ook dat het commentaar bij natuurfilms geënt was op de beelden. Immers: een leeuw is een leeuw en een gnoe is een gnoe en als een leeuw een gnoe opeet, en een natuurfilmer filmt dat, zal naderhand de persoon die het commentaar inspreekt daar toch echt niets anders van kunnen maken dan: ‘The lions eat the wildebeest, but soon they will have to go hunting again.’ Tot ik zelf ondertitelvertaler werd en op een keer beelden zag die ik de week ervoor in een andere documentaire had gezien, maar dan met een volslagen andere tekst eroverheen gesproken. Tekst 1: ‘The lions kill the wildebeest and feast on its flesh’, tekst 2: ‘Alas, the wildebeest escapes, they are exhausted and still hungry.’ Beelden worden hergebruikt, commentaren worden aan een schrijftafel geschreven.
Het is alleen een schandaal als je dat ervan maakt. Een natuurdocumentaire heeft net als een film met mensen erin een verhaal nodig, een spanningsboog. Dieren zijn, dat is algemeen bekend, heel lastige acteurs. Het is dus slim om eerst een verhaal te schrijven en daarbij beelden te selecteren, waarbij het zaak is zo veel mogelijk beeld te schieten en het resultaat uit schandaaltechnische redenen niet ‘documentaire’ maar ‘speelfilm’ te noemen. En zelfs een documentaire is natuurlijk nooit ‘authentiek’, alleen al door de keuze die een documentairemaker maakt voor beeld en commentaar. Maar dat in Afrika vele gnoes sterven, is een keihard feit.