Appeltjes van Oranje

Strijd om de troon ontbrandt

In Museum De Koloniehof in het Drentse Frederiksoord kwamen zaterdag jongstleden zeventig vermoedelijke nazaten van Koning Willem II (1792-1849) bijeen. Het betreft de familie Der Nederlanden, die als stamvader Willem der Nederlanden kent. Deze werd samen met zijn zus Marianne op 5 juli 1820 als «bestedeling» geregistreerd bij de Maatschappij van Weldadigheid. Willem der Nederlanden kreeg zeven nakomelingen, waarna het geslacht uitzwermde over de gehele wereld. Een van hen is Parool-redacteur Frenk der Nederlanden, die afgelopen zaterdag ook bij het familiecongres aanwezig was en daarover uitvoerig berichtte.

Frenk der Nederlanden: «De eerste keer dat de koninklijke afstamming van ons geslacht openlijk werd vermeld, was in 1948, toen een historicus genaamd Bijleveld dit aanstipte in een lezing in Amsterdam. Een doorbraak kwam toen de Vledderse historicus L. Lambregts twintig jaar geleden werd benaderd met het verzoek de geschiedenis van de veenkolonie te schrijven. Lambregts ontdekte een dossier met het opschrift ‹Der Nederlanden›. Het vreemde was dat voor de rest geen enkele familie de naam Der Nederlanden droeg. Het was op zijn minst een opzichtig pseudoniem.»

Lambregts ontdekte het bestaan van brieven van ene P. Nederlander, adres onbekend, die de Maatschappij indertijd verzocht de kinderen tegen betaling van zestig gulden per jaar onder de hoede te nemen. Hij is ervan overtuigd dat achter dit pseudoniem de Limburgse landedelman Pieter Willem de Liedel schuilging. Diens onechte dochter Marianna von Evers zou de moeder van de twee kinderen zijn, Willem II de vader. Snel na de geboorte van Willem der Nederlanden werd De Liedel benoemd tot burgemeester van Bergen, Limburg, en na de geboorte van Marianne kreeg hij ondanks hevig verzet van de Hoge Raad van Adel de erfelijke titel van baron. Intrigerend was dat de geboortebewijzen van Willem en Marianne nergens waren te vinden. De pagina’s over de twee in de notulen van de Maatschappij bleken zelfs uit de boeken te zijn gescheurd. Reden genoeg voor Lambregts om verder te speuren. Zo kwam hij met de nabestaanden van Willem en Marianne in contact. Deze bleken zelf ook al jaren aan het speuren te zijn naar hun «roots». Een kleinzoon van Willem der Nederlanden reisde in de jaren dertig vaak af naar Den Haag, waar hij onderhandelingen voerde met vice-voorzitter De Beaufort van de Raad van State over een vergoeding voor het doorstane leed. Toen hij aanklopte bij het Koninklijk Huis-archief kreeg hij een waarschuwing dat hij «niet zijn vingers moest branden». Het speurwerk gaat nog altijd onverminderd voort.

Een en ander kan weleens leiden tot een paleisrevolutie. Zo werd in het vorig jaar gepubliceerde vademecum Oranje-bastaarden, van de hand van een zekere Hanno de Iongh, de theorie gelanceerd dat Wilhelmina verwekt zou zijn door jonkheer S.M.S. de Ranitz, particulier secretaris van haar moeder Emma. Als dat klopt, zou de familie Der Nederlanden recht hebben op de troon. DNA-onderzoek zou helpen. Enige jaren geleden weigerde prinses Juliana een bloedmonster af te staan ten bate van de identificatie van de gevonden resten van de laatste tsaar van Rusland. Frenk der Nederlanden: «Voor mij zit er in elk geval geen koningschap meer in. Mijn stamboeknummer in de familie-pikorde is 14631.»