Pieter Hilhorst

Strikt

Het is een weg aan de rand van Soest. Lekker asfalt en een rustige omgeving. Een ideale gelegenheid om te hard te rijden. Buurtbewoners hebben zich er bij de politie al vaak over beklaagd. Eén dame spant daarbij de kroon. Herhaaldelijk heeft zij gesmeekt om snelheidscontroles en forse straffen voor de automobilisten die haar woonplezier vergallen. Zij was dan ook uitermate verheugd toen zij op een dag vier agenten in actie zag nabij haar huis. Eindelijk een einde aan het verdoemde gedogen. Eindelijk gerechtigheid. Einde lijk een daadkrachtig optreden. Ze stopte bij de controlepost en draaide haar raam open om de heren te complimenteren over het initiatief. Stiekem hoopte ze zelf ook een pluim te krijgen. De politie wil toch altijd dat burgers medeverantwoordelijkheid dragen voor het wel en wee in de straat? Die pet past ons toch allemaal? De diender hoorde de lovende woorden rustig aan. Hij leek niet onder de indruk. Integen deel. Misschien spoorden haar woorden hem aan om met nog meer voortvarendheid zijn taken uit te voeren. Mis schien ergerde de dame hem, omdat zij hem toesprak alsof hij lid was van haar persoonlijke ordedienst. Het eind van het liedje was in ieder geval dat hij haar bekeurde. De klaagster droeg namelijk geen autogordel.

Het is een prachtige moderne parabel met bijbelse allure. Hij die zonder zonden is werpe de eerste steen. Het is ook een mooi commentaar op de breed gevoerde hetze tegen de gedoogcultuur. De mensen die te vuur en te zwaard pleiten voor een strenge aanpak van elke overtreding, kunnen zich immers niet voorstellen dat zij van deze strengheid zelf het slachtoffer worden. Gefrustreerd door de overlast van de snelheidsduivel, de wildplasser of de dealer eisen ze dat regels worden nageleefd, zonder te beseffen hoeveel regels er eigenlijk zijn en hoe benauwd het leven is als alle regels worden nageleefd. Ze hebben geen benul van de prijs die de samenleving moet betalen als hun law and order-campagne gehoor vindt. Bovendien veronderstellen ze veel te gemakkelijk dat (dreigen met) straffen leidt tot wenselijk gedrag.

Na de ramp in Enschede werd ook weer met de beschuldigende vinger gewezen naar de laksheid van de controlerende instanties. De controle van de milieuambtenaren was een farce. Ze pasten liever de vergunningen aan dan overtredingen te bestraffen. Het Openbaar Minis terie heeft de publieke opinie goed verstaan en daarom de ambtenaar die de vergunningen verstrekte aan S.E. Fireworks als verdachte aangemerkt. Wat hij precies heeft misdaan is nog onduidelijk. De actie van het OM lijkt een krachtig signaal aan milieuambtenaren in de rest van het land. Het effect is echter net anders dan gehoopt. In de Volkskrant stond dat bij milieuambtenaren de angst heeft toegeslagen. Ze willen nu voor elke beslissing politieke dekking hebben. De reddingsactie voor de Koersk laat zien waar zo'n verstarring toe kan leiden. Het is namelijk niet alleen nationale trots die de Russen parten speelde. Geen van de verantwoordelijken durfde beslissingen te nemen zonder steun van zijn superieuren. Het resultaat was een tragische traagheid. Het illustreert op pijnlijke wijze dat de wereld er niet beter uitziet als alles verloopt volgens het boekje. Als vakbonden stiptheidsacties aankondigen, is dat met reden een dreigement. Een strikte wereld is immers geen zegen, maar een nachtmerrie. De dame uit Soest weet dat nu als geen ander.