NIEUWS:

Subsidie voor de vrije pers

De grote dagbladen zeggen dat ze afkerig zijn van directe overheidssubsidies. De meeste spreken echter niet de waarheid. De kranten van de uitgeefconcerns PCM, Wegener en Telegraaf laten zich wel degelijk betalen door een overheid: namelijk de Europese.

AMSTERDAM – Nadat Martijn van Dam (PvdA) in de Tweede Kamer overheidssteun had bepleit voor de dagbladen, omdat die volgens hem in “paniek” zijn geraakt door de “oorlog” op hun ooit zo overzichtelijke markt, klonk het uit de bedreigde kring zelf unisono: niet nodig, wij zijn onafhankelijk. “Uitgeverijen zijn bedrijven en daar hoort de overheid niet rechtstreeks middelen naar toe te schuiven”, aldus het Algemeen Dagblad. “In plaats van steun van de overheid zouden de uitgevers tevreden moeten zijn met een wat lager rendement”, meende Trouw. “Wij zijn van de markt en die moet zijn werk doen”, betoogde De Volkskrant.

Mooie en ontroerende principes. Maar ze staan wel op gespannen voet met de werkelijkheid. Deze drie principiële dagbladen hebben afgelopen jaren namelijk al zonder morren overheidssubsidies geaccepteerd: uit de pot Opleiding & Ontwikkeling van het Europees Sociaal Fonds (ESF). PCM, uitgever van bovenstaande kranten, heeft vorig jaar zegge en schrijve 2 miljoen euro gedeclareerd bij het ESF. Wegener, minderheidseigenaar van het nieuwe geregionaliseerde Algemeen Dagblad, heeft in 2005 eveneens twee miljoen euro ontvangen uit het ESF. In 2004 kregen PCM en Wegener volgens hun eigen jaarverslagen respectievelijk 1,4 miljoen en 0,8 miljoen uit het ESF. In twee jaar hebben deze twee uitgeverijen dus in totaal 6,2 miljoen geïncasseerd. Ook De Telegraaf ontving in 2005 Europese subsidie: bijna 1,5 miljoen euro.

Het leeuwendeel van deze supranationale staatsteun is besteed aan het grafische personeel, dat zich in deze virtuele internettijd staande moet zien te houden met een ambacht dat verdraaid fysiek is en daarom wel enige hulp bij herscholing kan gebruiken. Maar ook de redacties, die de onafhankelijke inhoud zeggen te leveren, hebben hun graantjes uit de subsidiepot meegepikt, blijkt uit cijfers van het ministerie van Sociale Zaken.

De Telegraaf is het zuinigst met het gebruik van deze subsidies voor het journalistieke personeel. PCM en Wegener zijn het meest genereus. Bij PCM is ongeveer tien procent gebruikt voor de redacties, bij Wegener ruim zeven procent tegen amper twee procent bij de krant van wakker Nederland.

Een deel van die bijscholing is verzorgd door mediaconsultant Leon de Wolff, die de redacties van onder meer het Algemeen Dagblad, De Volkskrant en Trouw begeleidde. Journalisten van die redacties moeten, na afloop van de cursussen van De Wolff Mediamanagement, een formulier ondertekenen dat is bestemd voor de subsidies uit het ESF.

Voor de goede orde. De Groene Amsterdammer heeft medio jaren negentig ook staatssteun ontvangen: in totaal € 623.000. Daarvan is intussen 16% terugbetaald. De afhankelijkheidsteller van De Groene Amsterdammer staat nu op € 523.000.