Czarface & MF Doom – Super What? © thevinylfactory.com

De dood van MF Doom, eind 2020, is nog altijd omgeven door raadsels: waaraan overleed hij? Waarom werd het overlijden van de Brits-Amerikaanse rapper pas na maanden publiekelijk bekendgemaakt? En aangezien Doom mediaschuw was en zich alleen liet vastleggen met zijn kenmerkende masker op, bleef het ook vaag onder welke omstandigheden hij eigenlijk stierf. Was hij gelukkig, arm, rijk, ziek, fit, geëngageerd, boos, tevreden, wat hield hem van dag tot dag vooral bezig?

Al dan niet bewust is MF Doom erin geslaagd om het mysterieuze dat hem en zijn muziek tijdens zijn leven al omringde, postuum alleen maar te vergroten. Alsof zijn gehele bestaan een reactie is op het pocherige showelement dat bij hiphop hoort, en breder op alle human interest die vandaag de dag onderdeel is van bekendheid. ‘Ain’t nobody’s business, why they always spyin’?’ rapt hij veelzeggend in het sterke ‘Break in the Action’. Dat nummer verscheen kortgeleden onaangekondigd online, net als negen andere tracks – samen vormen ze Super What?, een verrassingsalbum waarop Doom samenwerkt met het Amerikaanse raptrio Czarface.

Die twee partijen maakten jaren terug al een krachtige, toonvaste plaat, en nu gaan ze op dezelfde voet verder: ze zijn vooral voluit aan het rappen. Ondersteund door ferme bassen en stevige drums, in hoog tempo elkaar afwisselend tijdens hun verhalen over superhelden en comics, over hun grootse rapkwaliteiten, over de eigen en natuurlijk elkaars staat van dienst. Subtiel of al te geraffineerd wordt het nergens, maar de doelgerichtheid van de aanpak werkt: dit zijn hiphopartiesten die duidelijk vanuit plezier samen muziek maken. Zonder te leunen op pakkende refreintjes of toegankelijke melodieën, zonder zich schijnbaar ook maar eventjes af te vragen of iets hitpotentie zou kunnen hebben.

Automatisch spitsten mijn oren zich bij de coupletten van Doom. Omdat hij zich ook hier laat horen als intrigerende rapper, die moeiteloos een eigen universum oproept met zijn schorre stem, zijn vele binnenrijm en zijn wonderlijke, associatieve en vaak ook onnavolgbare zinnen (‘Paranormal weirdo, zero care hero/ Tinfoil hat to the back or side, De Niro/ Gettin’ type of negro, send her back to zero’). Maar ook valt Doom extra op omdat hij minder scherp klinkt dan in zijn hoogtijdagen. Gejaagder, alsof de woorden elkaar uit sommige zinnen willen wegduwen. Zo nu en dan lijkt hij tijdens zijn woordenstromen buiten adem te raken. Storend? Nauwelijks, want de muziek blijft overtuigend. Maar het geeft wel te denken in welke toestand Doom dit opnam. Moest hij zich hier meer toe zetten dan tot eerder werk, was er nog een verhaal dat hij aan het einde van zijn leven per se wilde vertellen?

Wie hints zoekt naar het antwoord op zulke vragen, of meer duidelijkheid verlangt over Dooms leven, komt met Super What? bedrogen uit. Dit is geen verklarende epiloog van zijn loopbaan. Het is eerder een logische PS bij wat hij eerder maakte, en een zoveelste project waarop hij in al zijn ongrijpbaarheid de hoofdrol opeist.


Czarface & MF Doom – Super What?